TỪ ĐÔI DÉP ĐẾN CHIẾC Ô TÔ

Trong chiến dịch Thu - Đông năm 1947, quân ta bắn cháy nhiều xe quân sự của thực dân Pháp. Bộ đội ta có sáng kiến cắt lốp xe chiến lợi phẩm từ một chiếc lốp ô tô quân sự của thực dân Pháp bị bộ đội ta phục kích tại Việt Bắc “chế tạo” một đôi dép để Bác đi. Có lẽ từ đây mẫu đôi dép này phổ biến trong quân dội ta suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân pháp và đế quốc Mỹ.

Đôi dép đo cắt không dày lắm, quai trước to bản, quai sau nhỏ rất vừa chân Bác.

Trên đường đi công tác, Bác thường hài hước nói vui với các đồng chí cán bộ đi cùng:

- Đây là “đôi hài vạn dặm” trong truyện cổ tích ngày xưa… Đôi hài thần đất, đi đến đâu mà chẳng được.

Chẳng những khi ''hành quân'' mà cả mùa đông, Bác đi thêm đôi tất cho ấm chân, tiếp khách trong nước, khách quốc tế vẫn thường thấy Bác đi đôi dép ấy.

Gặp suối hoặc trời mưa trơn, bùn nước vào dép khó đi, Bác tụt dép xách tay. Đi thăm bà con nông dân, sải chân trên các cánh đồng đang cấy, đang vụ gặt, Bác lại xắn quần cao lội ruộng, tay xách đôi dép…

Từ năm 1947-1958, mười một năm rồi, vẫn đôi dép ấy… Các đồng chí cảnh vệ cũng đã đôi ba lần ''xin'' Bác đổi dép nhưng Bác bảo ''vẫn còn đi được''…

Lần ấy trong chuyến thăm Ấn Độ, khi Bác lên máy bay ngồi trong buồng riêng thì anh em lập mẹo giấu dép của Bác đivà để sẵn một đôi giày mới ở đó… Biết chắc Bác sẽ không hài lòng, nhưng …các đồng chí cảnh vệ vẫn cứ liều làm.Khi máy bay hạ cánh xuống Niu Đêli… Bác ngó quanh tìm dép. Anh em thưa:

- Có lẽ đã cất xuống khoang hàng của máy bay rồi…Thưa Bác !…Các đồng chí cảnh vệ thót tim chờ đợi sự phản hồi của Bác…

Bác ôn tồn nói:

- Bác biết, các chú giấu dép của Bác đi chứ gì? Chúng tôi chưa kịp trả lời.

Bác lại tiếp: Đất nước ta còn chưa được hoàn toàn độc lập. Nhân dân ta còn khó khăn lắm. Bác đi dôi dép cao su nhưng bên trong lại có đôi tất mới …thế là đủ lắm mà vẫn lịch sự…

Thế làcác đồng chí cảnh vệ phải trả lại dép để Bác đi… vì dưới đất, chủ nhà đang nóng lòng chờ đợi.

Trong suốt thời gian ở Ấn Độ, các chính khách, nhà báo, quay phim, chụp ảnh lại rất quan tâm đến đôi dép của Bác. Họ cúi xuống sờ nắn đôi dép, thi nhau bấm máy từ nhiều góc độ khác nhau, ghi ghi, chép chép…làm anh em cảnh vệ bị một phen mệt nhoài, vì phải xem chừng và bảo vệ “đôi hài thần kỳ ” ấy.

Năm 1960, Bác đến thăm một đơn vị Hải quân nhân dân Việt Nam. Vẫn đôi dép "thâm niên ấy". Bác đi thăm nơi ăn, chốn ở, trại chăn nuôi của đơn vị. Cán bộ và chiến sĩ rồng rắn kéo theo, ai cũng muốn chen chân, vượt lên để được gần Bác, Bác vui cười nắm tay chiến sĩ này, vỗ vai chiến sĩ khác. Bỗng Bác đứng lại:

- Thôi, các cháu dẫm làm tụt quai dép của Bác rồi…

Nghe Bác nói, cả đám dừng lại cúi xuống yên lặng nhìn đôi dép rồi lại ồn ào lên:

- Thưa Bác, cháu, để cháu sửa…

- Thưa Bác, cháu, cháu có "rút dép" đây…

Nhao nhác, ầm ĩ như thế, nhưng đồng chí cảnh vệ chỉ đứng cười vì biết đôi dép của Bác đã phải đóng đinh rồi; có "rút" cũng vô ích…

Bác cười nói:

- Cũng phải để Bác đến chỗ gốc cây kia, có chỗ dựa mà đứng đã chứ!

Đi đến bên gốc cây, một tay vịn vào cây, một chân co lên tháo dép ra, Bác bảo:

- Đây! Cháu nào giỏi thì chữa hộ dép cho Bác…

Một anh nhanh tay giành lấy chiếc dép, giơ lên nhưng ngớ ra, lúng túng. Anh bên cạnh liếc thấy, "vượt vây" chạy biến…

Bác phải giục:

- Ơ kìa, ngắm mãi thế, nhanh lên cho Bác còn đi chứ. Anh chiến sĩ, lúc nãy chạy đi đã trở lại với chiếc búa con, mấy cái đinh:

- Tôi, để tôi sửa dép…

Mọi người dãn ra. Phút chốc, chiếc dép đã được chữa xong.

Những chiến sĩ không được may mắn chữa dép phàn nàn:

- Tại dép của Bác cũ quá, thưa Bác, Bác thay dép mới đi ạ…

Bác nhìn các chiến sĩ nói:

- Các cháu nói đúng… nhưng chỉ có đúng một phần… Đôi dép của Bác cũ nhưng nó chỉ mới tụt quai. Cháu đã chữa lại chắc chắn cho Bác thế này thì còn ''thọ'' lắm! Mua đôi dép khác chẳng đáng là bao, nhưng khi chưa cần thiết cũng chưa nên… Ta phải tiết kiệm vì đất nước ta còn nghèo…

Đôi dép cá nhân đã vậy, còn ô tô của Bác cũng thế!

Chiếc xe “Pôbêđa'' sản xuất tại Liên Xô Bác vẫn đi, đã cũ, Văn phòng xin ''đổi'' xe khác, ''đời mới'' hơn, tốt hơn, nhưng Bác không chịu:

- Xe của Bác hỏng rồi à?

Anh em thưa rằng chưa hỏng, nhưng muốn thay xe để Bác đi nhanh hơn, êm hơn.

Bác nói:

- Ai thích nhanh, thích êm thì đổi…

Hôm sau đến giờ đi làm, không biết là xe hỏng thật hay thế nào mà khi Bác đứng đợi bên xe rồi song xe cứ ''ì'' ra. Bác cười bảo đồng chí lái xe:

- Máy móc có trục trặc, chú cứ bình tĩnh sửa. Sửa xong Bác cháu ta đi cũng kịp…

Vài phút sau, xe nổ máy…

Bác lại cười nói với đồng chí lái xe, cảnh vệ:

- Thế là xe vẫn còn tốt!