Từ đôi dép đến chiếc xe ô tô

Đôi dép của Bác “ra đời” vào năm 1947, đƣợc “chế tạo” từ một chiếc lốp ô tô quân sự của thực dân Pháp bị bộ đội ta phục kích tại Việt Bắc. Đôi dép đo cắt không dày lắm, quai trƣớc to bản, quai sau nhỏ rất vừa chân Bác. Trên đƣờng công tác, Bác nói vui với anh em cán bộ đi cùng: - Đây là đôi hài vạn dặm trong truyện cổ tích ngày xƣa. Đôi hài thần đất, đi đến đâu mà chẳng đƣợc. Chẳng những khi “hành quân” mà cả mùa đông, Bác đi thêm đôi tất cho ấm chân, tiếp khách trong nƣớc, khách quốc tế vẫn thƣờng thấy Bác đi đôi dép ấy. Gặp suối hoặc trời mƣa trơn, bùn nƣớc vào dép khó đi, Bác tụt dép xách tay. Đi thăm bà con nông dân, sải chân trên các cánh đồng đang cấy, đang vụ gặt, Bác lại xắn quần cao lội ruộng, tay xách hoặc nách kẹp đôi dép… Mƣời một năm rồi vẫn đôi dép ấy… Các đồng chí cảnh vệ cũng đã đôi ba lần “xin” Bác đôi dép nhƣng Bác bảo “vẫn còn đi đƣợc”. Cho đến lần đi thăm Ấn Độ, khi Bác lên máy bay, ngồi trong buồng riêng thì anh em lập mẹo giấu dép đi, để sẵn một đôi giầy mới… Máy bay hạ cánh xuống NiuĐêli. Bác tìm dép. Anh em thƣa: - Có lẽ đã cất xuống khoang hàng của máy bay rồi…Thƣa Bác… Bác ôn tồn nói: - Bác biết các chú cất dép của Bác đi chứ gì. Nƣớc ta còn chƣa đƣợc độc lập hoàn toàn. Nhân dân ta còn khó khăn. Bác đi đôi dép cao su nhƣng bên trong lại có đôi tất mới thế mà đủ lắm mà vẫn lịch sự… Thế là các ông “tham mƣu con” phải trả lại dép để Bác đi vì dƣới đất chủ nhà đang nóng lòng chờ đợi… Trong suốt thời gian ở Ấn Độ, các chính khách, nhà báo, quay phim, chụp ảnh lại rất quan tâm đến đôi dép của Bác. Họ cúi xuống sờ nắn quai dép, thi nhau bấm máy từ nhiều góc độ, ghi ghi chép chép… làm anh em phải một phen xem chừng và bảo vệ “đôi hài thần kỳ” ấy. Năm 1960, Bác đến thăm một đơn vị Hải quân nhân dân Việt Nam. Vẫn đôi dép “thâm niên ấy”, Bác đi thăm nơi ăn, chốn ở, trại chăn nuôi của đơn vị. Cán bộ và chiến sĩ rồng rắn kéo theo, ai cũng muốn chen chân, vƣợt lên để đƣợc gần Bác, Bác vui cƣời nắm tay chiến sĩ này, vỗ vai chiến sĩ khác. Bỗng Bác đứng lại: - Thôi, các cháu dẫm làm tụt quai dép của Bác rồi… Nghe Bác nói, cả đám dừng lại cúi xuống yên lặng nhìn đôi dép rồi lại ồn ào lên: - Thƣa Bác, cháu, để cháu sửa… - Thƣa Bác, cháu, cháu có “rút dép” đây… Nhao nhác, ầm ĩ nhƣ thế, nhƣng đồng chí cảnh vệ chỉ đứng cƣời vì biết đôi dép của Bác đã phải đóng đinh rồi; có “rút” cũng vô ích… Bác cƣời nói: - Cũng phải để Bác đến chỗ gốc cây kia, có chỗ dựa mà đứng cả chứ! Bác “lẹp xẹp” lết đôi dép đến gốc cây, một tay vịn vào cây, một chân co lên tháo quai dép ra, “thách thức”: - Đây, cháu nào giỏi thì chữa hộ dép cho Bác... Một anh nhanh tay giành lấy chiếc dép, giơ lên nhƣng ngớ ra, lúng túng. Anh bên cạnh liếc thấy, “vƣợt vây” chạy biến.... Bác phải giục: - Ơ kìa, ngắm mãi thế, nhanh lên cho Bác còn đi chứ. Anh chiến sĩ lúc nãy chạy đi đã trở lại với chiếc búa con, mấy cái đinh: - Tôi, để tôi sửa dép... Mọi ngƣời giãn ra. Phút chốc, chiếc dép đã đƣợc chữa xong. Những chiến sĩ không đƣợc may mắn chữa dép phàn nàn: - Tại dép của Bác cũ quá. Thƣa Bác, Bác thay dép đi ạ!... Bác nhìn các chiến sĩ nói: - Các cháu nói đúng... nhƣng chỉ có đúng một phần....Đôi dép của Bác cũ nhƣng nó chỉ mới tụt quai. Cháu đã chữa lại chắc chắn cho Bác thế này thì còn “thọ” lắm! Mua đôi khác chẳng đáng là bao, nhƣng khi chƣa cần thiết cũng chƣa nên...Ta phải tiết kiệm vì đất nƣớc ta còn nghèo... Đôi dép cá nhân đã vậy, còn đôi dép “ô tô” của Bác cũng thế. Chiếc “Pa-bêđa” sản xuất tại Liên Xô Bác vẫn đi, đã cũ, văn phòng xin “đổi” xe khác, “đời mới” hơn, tốt hơn, nhƣng Bác không chịu: - Xe của Bác hỏng rồi à? Anh em thƣa rằng chƣa hỏng, nhƣng muốn thay xe để Bác đi nhanh hơn, êm hơn. Bác nói: - Ai thích nhanh, thích êm thì đổi.... Hôm sau đến giờ đi làm, không biết là xe hỏng thật hay “ai” xui mà Bác đứng đợi bên xe mà xe cứ “ì” ra. Bác cƣời bảo đồng chí lái xe: Máy móc có trục trặc, chú cứ bình tĩnh sửa. Sửa xong Bác cháu ta đi cũng kịp... Vài phút sau, xe nổ máy... Bác lại cƣời nói với đồng chí lái xe, cảnh vệ: - Thế là xe vẫn còn tốt!