Từ giảng đường đến chiến trường: Câu chuyện về liệt sĩ Lê Văn Thể và lựa chọn của một thế hệ

Liệt sĩ Lê Văn Thể là một trong những người trẻ như thế — một sinh viên xuất sắc đã từ bỏ cơ hội du học để khoác áo lính và mãi mãi nằm lại nơi chiến trường miền Tây Nam Bộ. Lê Văn Thể sinh năm 1950 tại xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Năm 1972, khi đang là sinh viên năm thứ tư chuyên ngành Tiếng Nga của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, ông được đánh giá là một trong những sinh viên có thành tích học tập nổi bật và nằm trong diện chuẩn bị đi du học nước ngoài.

Tuy nhiên, trước yêu cầu của đất nước trong giai đoạn chiến tranh ác liệt, chàng sinh viên 22 tuổi đã quyết định gác lại con đường học vấn đang rộng mở để tình nguyện nhập ngũ.

Trong cuốn nhật ký của mình, ông từng viết: "Tuổi 22 của thế hệ chống Mỹ… Mình sẽ sẵn sàng đi vào cuộc chiến đấu như đi vào cuộc trường chinh của cuộc đời." Những dòng chữ ấy về sau trở thành kỷ vật thiêng liêng, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quân khu 4 như một minh chứng cho lý tưởng và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chiến.

Sau khi nhập ngũ, Lê Văn Thể được biên chế vào Trung đoàn 10, Sư đoàn 4, tham gia chiến đấu trên chiến trường miền Tây Nam Bộ và Campuchia. Những năm tháng quân ngũ là chuỗi ngày hành quân xuyên rừng, đối mặt với bom đạn, bệnh tật và muôn vàn gian khổ nơi tuyến lửa. Dù ở giữa chiến trường, ông vẫn luôn hướng về gia đình.

Trong suốt thời gian công tác, Lê Văn Thể đã gửi về quê nhà 21 bức thư. Qua từng trang thư, người lính trẻ bày tỏ tình cảm sâu nặng với cha mẹ, anh em và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Ông từng viết với sự lạc quan của tuổi trẻ: "Đánh Mỹ xong lại về học tiếp." Thế nhưng, chiến tranh đã không cho người sinh viên ấy cơ hội trở lại giảng đường.

Ngày 20/10/1974, đồng chí Lê Văn Thể anh dũng hy sinh tại huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ khi mới 24 tuổi. Do điều kiện chiến tranh, phải đến cuối năm 1976, gia đình mới nhận được giấy báo tử cùng những di vật ông để lại. Đó là 21 lá thư gửi người thân, cuốn nhật ký hơn 100 trang, những trang ghi chép bằng tiếng Nga và nhiều dòng suy tư về cuộc sống, chiến tranh và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với dân tộc. Trong một trang nhật ký, ông viết: "Hôm nay cuộc đời sẽ khắc nghiệt hơn xưa… nhưng mình đã thấy được phần nào cái tôi trong cái ta của dân tộc." Những dòng chữ giản dị ấy phản ánh suy nghĩ của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sẵn sàng đặt lợi ích của đất nước lên trên tương lai riêng của mình.

Lê Văn Thể không phải là một vị tướng nổi tiếng hay một nhân vật được nhiều người biết đến. Nhưng cuộc đời của ông là hình ảnh tiêu biểu cho lớp thanh niên trí thức đã rời giảng đường để bước vào chiến tranh, mang theo khát vọng cống hiến và niềm tin vào ngày đất nước hòa bình. Nửa thế kỷ đã trôi qua, những lá thư và trang nhật ký của liệt sĩ Lê Văn Thể vẫn còn đó, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về một tuổi trẻ đã sống đẹp, sống có lý tưởng và sẵn sàng hiến dâng tất cả cho Tổ quốc.

Hạ Uy (tổng hợp)