TỪ GIẢNG ĐƯỜNG ĐẾN THAO TRƯỜNG – HÀNH TRANG CỦA NGƯỜI LÍNH KỸ THUẬT

Bốn năm từ 1964 đến 1967 là quãng thời gian quan trọng trong cuộc đời ông. Đó là những năm ông được đào tạo trong môi trường kỹ thuật, làm quen với cách tư duy dựa trên kiến thức, nguyên lý và sự chính xác. Những điều tưởng như chỉ phục vụ cho công việc chuyên môn sau này lại trở thành nền tảng để ông thích nghi với một lĩnh vực đặc biệt: kỹ thuật quân sự.

Quân đội là một môi trường hoàn toàn khác với giảng đường đại học.

Ở trường, người học có thể dành nhiều thời gian nghiên cứu một vấn đề, tìm hiểu nguyên lý và hoàn thiện kiến thức. Trong quân đội, kiến thức phải được gắn với yêu cầu nhiệm vụ cụ thể. Sự chính xác không chỉ là yêu cầu của một bài kiểm tra hay một bài thực hành, mà có thể liên quan trực tiếp đến hiệu quả công tác của cả một đơn vị.

Với ông Tùng, đây là quá trình chuyển đổi quan trọng.

Từ một sinh viên, ông phải học cách trở thành một người lính. Từ những kiến thức được tiếp nhận trong nhà trường, ông phải tiếp tục học hỏi để hiểu môi trường kỹ thuật quân sự. Và từ một người chỉ chịu trách nhiệm về công việc của bản thân, ông dần phải làm quen với trách nhiệm đối với nhiệm vụ chung của đơn vị.

Điểm đặc biệt trong con đường của ông là ông không được đưa vào một công việc hoàn toàn xa lạ với chuyên môn. Nền tảng kỹ thuật đã giúp ông có cơ sở để tiếp cận lĩnh vực Tăng thiết giáp.

Binh chủng Tăng thiết giáp là một môi trường mà yếu tố kỹ thuật có vai trò rất lớn. Những chiếc xe tăng, các hệ thống thông tin và những trang thiết bị đi kèm đòi hỏi người sử dụng phải có kiến thức và được đào tạo bài bản.

Trong môi trường ấy, người lính không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn cần hiểu rõ phương tiện mình sử dụng.

Ông Tùng dần gắn công việc của mình với lĩnh vực thông tin và kỹ thuật. Đây cũng là hướng chuyên môn theo ông trong những năm tháng quân ngũ sau này.

Nếu chiến đấu là nơi thể hiện sức mạnh của người lính trên chiến trường thì công tác đào tạo và kỹ thuật lại là phần chuẩn bị phía sau. Một đơn vị có phương tiện hiện đại nhưng thiếu người hiểu kỹ thuật, thiếu cán bộ được đào tạo và thiếu hệ thống thông tin hiệu quả thì rất khó hoàn thành nhiệm vụ.

Chính vì vậy, công việc của ông tuy không phải lúc nào cũng diễn ra ngay tại chiến trường nhưng vẫn nằm trong một mắt xích quan trọng của hoạt động quân sự.

Những ngày đầu bước vào môi trường mới chắc chắn có nhiều điều phải làm quen. Nhưng với nền tảng được đào tạo tại Bách khoa, ông có lợi thế về tư duy kỹ thuật. Điều quan trọng là phải tiếp tục học hỏi để biến kiến thức lý thuyết thành năng lực thực tế.

Ông không dừng lại ở những gì đã học.

Trong quá trình công tác, ông còn có cơ hội tiếp cận với những kiến thức kỹ thuật quân sự mới, trong đó có việc học hỏi từ các chuyên gia Liên Xô. Những kiến thức ấy giúp ông mở rộng hiểu biết về công nghệ quân sự và sau này có thể truyền đạt lại cho những cán bộ, chiến sĩ được đào tạo.

Như vậy, con đường học tập của ông không kết thúc khi rời Đại học Bách khoa.

Nó tiếp tục trong quân đội.

Có thể nói, đây là một trong những nét đặc trưng của cuộc đời binh nghiệp của ông Nguyễn Hữu Tùng: học để làm nhiệm vụ và làm nhiệm vụ lại tiếp tục phải học.

Đối với một người làm công tác kỹ thuật, sự học càng không thể dừng lại. Khoa học kỹ thuật luôn thay đổi, phương tiện quân sự luôn có những yêu cầu mới, còn người sử dụng phải liên tục cập nhật kiến thức.

Ông Tùng từ một người học trở thành người dạy. Đây là một bước chuyển rất đáng chú ý.

Sau khi được đào tạo và tích lũy kinh nghiệm, ông được giao công tác giáo viên tại các trường của Binh chủng Tăng thiết giáp. Công việc mới đòi hỏi ông không chỉ hiểu kỹ thuật mà còn phải biết cách truyền đạt kiến thức cho người khác.

Một người biết kỹ thuật chưa chắc đã là một người thầy giỏi. Muốn đào tạo người khác, phải hiểu vấn đề đủ sâu, biết cách diễn đạt và quan trọng nhất là phải có trách nhiệm với kiến thức mình truyền lại.

Với ông Tùng, công việc giảng dạy trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời quân ngũ.

Những lớp học của ông không đơn thuần là nơi truyền đạt kiến thức. Đó còn là nơi chuẩn bị đội ngũ cán bộ cho một lực lượng đặc thù của quân đội.

Có những người sau khi hoàn thành khóa học sẽ tiếp tục trở về đơn vị. Có người sẽ trực tiếp tham gia công tác chiến đấu. Có người đảm nhiệm các vị trí kỹ thuật. Vì vậy, những gì người giáo viên truyền đạt có thể được tiếp tục sử dụng trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Nhìn từ góc độ ấy, công việc của ông Tùng mang một ý nghĩa đặc biệt.

Ông không trực tiếp đứng trên xe tăng trong mọi trận đánh, nhưng ông góp phần đào tạo những người sẽ vận hành, bảo đảm kỹ thuật và sử dụng những phương tiện ấy.

Đó là một dạng đóng góp thầm lặng.

Trong chiến tranh, khi nhắc đến người lính, người ta thường nhớ đến những người trực tiếp chiến đấu ở tiền tuyến. Nhưng phía sau họ còn có rất nhiều con người làm công tác huấn luyện, kỹ thuật, thông tin, hậu cần và tham mưu. Mỗi người đảm nhiệm một phần công việc để tạo nên sức mạnh chung.

Ông Nguyễn Hữu Tùng thuộc về những người lính kỹ thuật như vậy.

Từ những kiến thức có được ở Đại học Bách khoa, ông từng bước xây dựng vị trí của mình trong quân đội. Không phải bằng những lời nói lớn lao, mà bằng năng lực chuyên môn và sự kiên trì trong công việc.

Sau này, khi nhìn lại quãng đời đã qua, ông thường nhấn mạnh những điều rất giản dị: phải xác định được nhiệm vụ, phải hoàn thành tốt nhiệm vụ và phải kiên trì.

Những nguyên tắc ấy có lẽ đã được hình thành từ chính những năm tháng ông chuyển mình từ sinh viên thành người lính.

Năm 1967, ông rời giảng đường.

Nhưng tri thức của giảng đường không bị bỏ lại.

Nó đi cùng ông vào quân đội, đi vào những lớp học, đi vào công tác kỹ thuật, thông tin và tham mưu. Nó trở thành công cụ để ông phục vụ nhiệm vụ trong một thời kỳ đặc biệt của đất nước.

Nhìn lại chặng đường ấy, có thể thấy điều làm nên giá trị của một người lính trí thức không chỉ nằm ở việc họ đã học được bao nhiêu kiến thức, mà còn ở cách họ sử dụng kiến thức đó trong những hoàn cảnh khó khăn.

Đối với ông Nguyễn Hữu Tùng, bốn năm Đại học Bách khoa đã tạo nên nền móng. Quân đội tiếp tục rèn luyện ông về kỷ luật, trách nhiệm và khả năng thích ứng. Hai môi trường tưởng như khác biệt lại nối tiếp nhau, tạo nên một con đường thống nhất.

Một bên là tri thức.

Một bên là nhiệm vụ.

Và ở giữa hai điều ấy là con người.

Từ giảng đường đến thao trường, ông Nguyễn Hữu Tùng đã mang theo kiến thức của tuổi trẻ để bước vào một cuộc đời mới. Đó là cuộc đời của người lính kỹ thuật – nơi sự chính xác, trách nhiệm và kiên trì trở thành những phẩm chất không thể thiếu.

Đó cũng là nền tảng để ông tiếp tục trưởng thành trong Binh chủng Tăng thiết giáp, từ một người lính có chuyên môn trở thành người thầy, rồi đảm nhiệm công tác kỹ thuật tham mưu trong những năm tháng sau này.