Từ giảng đường đến Trại Davis

Cựu chiến binh Phạm Văn Lãi, sinh năm 1952, quê xã Tự Tân, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, là người trực tiếp chứng kiến và tham gia một trong những khoảnh khắc đặc biệt tại Trại Davis trong những ngày cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Từ một sinh viên Trường Cán bộ Thể dục Thể thao Trung ương, ông đã lên đường vào chiến trường năm 1971 và sau đó được điều về công tác tại Cục Chính trị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Năm 1971, khi đang là sinh viên Trường Cán bộ Thể dục Thể thao Trung ương (nay là Trường Đại học Thể dục Thể thao), hưởng ứng lời kêu gọi “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, ông Phạm Văn Lãi cùng hàng triệu thanh niên lên đường ra chiến trường. Sau quá trình huấn luyện, ông được điều về công tác tại Cục Chính trị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết. Ông Lãi được cử làm nhân viên Ban Chính trị, Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, thuộc phái đoàn quân sự 4 bên giám sát việc thực thi Hiệp định Paris.

Thời điểm đó, Trại Davis, nằm gần Sân bay Tân Sơn Nhất, được bố trí làm nơi làm việc của phái đoàn đại biểu quân sự 4 bên, đồng thời là nơi ở của các phái đoàn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Từ đây, ông Lãi cùng cán bộ, nhân viên phái đoàn bước vào một cuộc đấu tranh đặc biệt: sống và làm việc giữa lòng địch, vừa thực hiện nhiệm vụ được giao, vừa phải đối phó với những thủ đoạn gây khó khăn, khiêu khích và đe dọa của đối phương.

Quãng thời gian tại Trại Davis trở thành một phần đặc biệt trong cuộc đời người cán bộ trẻ năm ấy, khi những hoạt động tưởng như bình thường hằng ngày đều diễn ra trong một môi trường đầy căng thẳng và luôn tiềm ẩn nguy hiểm.