Từ Hiệp định Paris đến Đại thắng mùa Xuân 1975 – Bài học lớn về bản lĩnh ngoại giao và vai trò lãnh đạo Đảng

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Hiệp định Paris được ký kết, mở ra bước ngoặt lịch sử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trên nền tảng ấy, quân và dân ta đã phát huy sức mạnh tổng hợp, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự, chính trị, binh vận và ngoại giao, tạo nên thế và lực mới cho cách mạng Việt Nam. Đỉnh cao của quá trình ấy chính là Đại thắng mùa Xuân 1975 – chiến thắng vĩ đại đã kết thúc cuộc kháng chiến trường kỳ, đưa đất nước bước sang kỷ nguyên độc lập, thống nhất

Trải qua “4 năm 8 tháng 16 ngày - bắt đầu từ ngày 13/5/1968 và Hiệp định Paris được ký ngày 27/01/1973. Quá trình Hội nghị gồm 201 phiên họp công khai, 45 cuộc gặp riêng giữa Việt Nam và Mỹ, 500 buổi họp báo, gần 1000 cuộc phỏng vấn và nhiều phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam trên khắp thế giới. Hiệp định có 9 chương 23 điều, gồm 4 loại điều khoản chính: (i) Các điều khoản chính trị ghi các cam kết của Hoa Kỳ: tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản, tôn trọng quyền tự quyết của Nhân dân miền Nam Việt Nam; Hoa Kỳ không tiếp tục dính líu quân sự, không can thiệp công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam. (ii) Các điều khoản về quân sự: ngừng bắn, Hoa Kỳ rút hết quân trong 60 ngày; chấm dứt bắn phá miền Bắc; nhận tháo gỡ mìn do Hoa Kỳ đã rải ở miền Bắc. (iii) Các điều khoản về nội bộ miền Nam: nguyên tắc hòa hợp dân tộc, bảo đảm tự do dân chủ, tổ chức tổng tuyển cử tự do, thành lập Hội đồng quốc gia hòa giải, hòa hợp dân tộc gồm ba thành phần để tổ chức tổng tuyển cử. (iv) Các điều khoản về thống nhất Việt Nam, về Lào và Campuchia, về cơ cấu thi hành Hiệp định Ủy ban liên hợp và Ủy ban quốc tế; về Hội nghị quốc tế xác nhận Hiệp định và điều khoản về việc Hoa Kỳ đóng góp hàn gắn vết thương chiến tranh ở Việt Nam dân chủ cộng hòa”.

Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam là một thắng lợi lịch sử, kết quả của cuộc đấu tranh anh dũng, kiên cường của toàn toàn dân và toàn quân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đây là thắng lợi của sức mạnh quân sự trên chiến trường, sức mạnh ngoại giao trên bàn đàm phán, và hơn hết là sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, được hun đúc từ truyền thống giữ nước ngàn đời.

Hiệp định đã tạo ra bước ngoặt chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hiện thực hóa lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đánh cho Mỹ cút”, đồng thời mở ra tiền đề vững chắc để “đánh cho nguỵ nhào”, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước vào mùa Xuân năm 1975.

Đây chính là minh chứng hùng hồn cho chân lý: dân tộc Việt Nam, khi đoàn kết một lòng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, có thể vượt qua mọi thử thách để giành thắng lợi vẻ vang.

Khi thời cơ lịch sử đến vào mùa Xuân 1975, những mệnh lệnh và khoảnh khắc thực địa đã được các nhân chứng ghi lại bằng cả xương máu.

• Bức mật điện của Đại tướng Võ Nguyên Giáp:

"Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng!"

Các sĩ quan cơ yếu tại Tổng hành dinh (Nhà D67, Hoàng thành Thăng Long) kể lại rằng, khi nhận mệnh lệnh này từ tay Đại tướng, họ dịch mật mã mà tay run lên vì xúc động. Bức điện sau đó được truyền đi bằng tốc độ nhanh nhất đến các cánh quân đang tiến về Sài Gòn.