Từ Hưng Đạo Đại Vương đến Đức Thánh Trần
Trần Quốc Tuấn qua đời năm 1300 tại Vạn Kiếp. Sau khi ông mất, triều đình truy phong và nhân dân lập đền thờ để tưởng nhớ. Qua nhiều thế kỷ, hình tượng Trần Hưng Đạo từ một vị tướng lịch sử trở thành biểu tượng thiêng liêng trong đời sống văn hóa Việt Nam. Đền Kiếp Bạc hiện nay là một trong những trung tâm quan trọng nhất gắn với việc tưởng niệm ông.
Ngày 20 tháng 8 năm Canh Tý, tức năm 1300, Trần Quốc Tuấn qua đời tại Vạn Kiếp. Ông hưởng thọ khoảng 72 tuổi nếu lấy năm sinh 1228. Các nguồn chính thống hiện nay đều xác nhận năm mất 1300 và gắn nơi ông qua đời với Vạn Kiếp.
Sau khi ông mất, triều đình nhà Trần truy phong ông với những danh hiệu cao quý. Nhân dân lập đền thờ để tưởng nhớ công lao của vị danh tướng đã góp phần quan trọng vào ba cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên.
Vạn Kiếp trở thành trung tâm thờ tự quan trọng. Đền Kiếp Bạc ngày nay thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và là một di tích lịch sử – văn hóa đặc biệt.
Điều đặc biệt là hình tượng Trần Hưng Đạo không chỉ tồn tại trong sách sử. Qua nhiều thế kỷ, ông được nhân dân tôn kính với danh xưng Đức Thánh Trần. Các nghi lễ tưởng niệm, lễ hội và tín ngưỡng liên quan đến ông trở thành một bộ phận của đời sống văn hóa Việt Nam.
Năm 2025, lễ tưởng niệm 725 năm ngày mất của ông được tổ chức tại Khu di tích Kiếp Bạc, nay thuộc phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo nhân dân.
Điều đó cho thấy sức sống đặc biệt của hình tượng Trần Hưng Đạo sau hơn bảy thế kỷ.
Ông được nhớ đến không chỉ vì những trận đánh như Hàm Tử, Chương Dương hay Bạch Đằng, mà còn vì những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, trọng dụng nhân tài, lấy dân làm gốc và đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích cá nhân.
Từ một vị tướng của thế kỷ XIII, Trần Quốc Tuấn trở thành một biểu tượng lịch sử và văn hóa có sức ảnh hưởng lâu dài trong tâm thức người Việt.
