Từ huyết thư bằng máu đến phát súng mở đường tiến vào Sài Gòn

Mỗi độ tháng Tư trở lại, khi những con đường ngập sắc cờ và tiếng nhạc chiến thắng vang lên khắp phố phường, ký ức chiến tranh lại hiện về rõ ràng trong tâm trí ông Nguyễn Đức Thọ (sinh năm 1955, quê Thanh Hóa). Đó không chỉ là ký ức của một người lính từng đi qua Chiến dịch Hồ Chí Minh, mà còn là hành trình đặc biệt bắt đầu từ… một lá đơn viết bằng chính máu mình.

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, tuổi thơ của ông Thọ gắn liền với tiếng loa hợp tác xã, những bản tin chiến thắng từ chiến trường miền Nam và câu chuyện về Điện Biên Phủ mà người cha – một cựu chiến sĩ – thường kể. Mẹ ông là cán bộ phụ nữ xã, từng tham gia thanh niên xung phong. Trong bầu không khí ấy, tinh thần yêu nước thấm vào cậu bé Thọ một cách tự nhiên, lặng lẽ nhưng bền bỉ.

Những năm đầu thập niên 1970, khi chiến sự miền Nam ngày càng ác liệt, ông Thọ nhận ra rằng: mỗi thắng lợi đều cần thêm người, thêm sức, thêm máu xương. Không chờ đến khi có lệnh gọi, chàng thanh niên tuổi mười bảy đã tự quyết định con đường của mình. Để chứng minh quyết tâm ấy, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ bằng máu, gửi lên tổ chức trong buổi tổng kết tập huấn thanh niên. Lá đơn giản dị, nhưng chứa đựng cả niềm tin và khát vọng được đứng vào hàng ngũ chiến đấu vì Tổ quốc.

Không lâu sau, ông Thọ được tuyển chọn vào lực lượng đặc công nước – một binh chủng đặc biệt, đòi hỏi thể lực, ý chí và sự gan dạ hiếm có. Suốt một năm huấn luyện khắc nghiệt tại vùng biển đảo phía Bắc, ông làm quen với bóng tối dưới làn nước, với việc bơi lặn hàng giờ liền trong im lặng tuyệt đối. Năm 1974, ông theo đơn vị vượt Trường Sơn vào căn cứ Trung ương Cục miền Nam, rồi được biên chế về đơn vị Z23, Lữ đoàn đặc công biệt động 316.

Cuối năm ấy, Z23 nhận nhiệm vụ đặc biệt: đánh chiếm và giữ cầu Rạch Chiếc – một mắt xích chiến lược trên hướng tiến công phía Đông Sài Gòn. Cây cầu không chỉ là con đường huyết mạch cho đại quân, mà còn là điểm mà đối phương sẵn sàng phá hủy để cản bước quân ta. Xung quanh cầu là hệ thống phòng thủ dày đặc: lô cốt bê tông, đại liên, hàng rào mìn, đèn pha và cả tàu chiến túc trực dưới sông.

Sau khi phương án đánh Bộ tư lệnh Hải quân Việt Nam Cộng hòa bị hủy, toàn bộ lực lượng Z23 được lệnh tập trung cho trận cầu Rạch Chiếc. Đêm 25 rạng sáng 27/4/1975, trong màn sương nước và ánh đèn pha quét ngang mặt sông, ông Thọ được giao một nhiệm vụ đặc biệt: bắn phát B40 mở màn trận đánh.

3 giờ 15 phút sáng. Ông nằm sát mé nước, khẩu B40 tì chặt vào vai. Phát đạn đầu tiên không trúng mục tiêu. Không chần chừ, ông đứng thẳng người giữa lưới đạn, chỉnh lại đường ngắm và bóp cò lần thứ hai. Quả đạn lao thẳng vào tháp canh, tiếng nổ xé toạc màn đêm, khẩu đại liên của địch câm lặng. Đó là tín hiệu cho toàn đơn vị đồng loạt xung phong.

Trong vòng chưa đầy nửa giờ, quân ta làm chủ cầu. Nhưng trận đánh chưa kết thúc. Suốt ngày 27/4, địch điên cuồng phản kích bằng pháo, trực thăng và xe tăng. Đơn vị Z23 vừa chiến đấu, vừa giữ cầu bằng mọi giá, rồi được lệnh tạm rút để củng cố lực lượng.

Rạng sáng 30/4/1975, Z23 quay lại. Lần này, mệnh lệnh rất rõ ràng: chiếm bằng được cầu, không để địch phá sập. Khi trời vừa hửng sáng, đặc công nước từ dưới sông bất ngờ trồi lên, bám sát chân cầu, nổ súng ở cự ly cực gần. Địch hoảng loạn, bỏ chạy. Đến khoảng 7 giờ sáng, mũi tiên phong của Quân đoàn 2 tiến qua cầu Rạch Chiếc an toàn.

Những cái ôm siết chặt giữa làn khói súng chưa tan là khoảnh khắc mà ông Thọ không bao giờ quên. Vài giờ sau, khi nghe tin Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, những người lính đặc công nước bật khóc – không phải vì mệt mỏi, mà vì họ hiểu: từ giờ phút ấy, sẽ không còn đồng đội nào phải ngã xuống nữa.

Từ lá huyết thư năm nào đến phát súng mở đường vào Sài Gòn, cuộc đời người lính đặc công nước Nguyễn Đức Thọ là minh chứng lặng lẽ cho một thế hệ: đã chọn hy sinh khi còn rất trẻ, để đất nước được trọn vẹn hòa bình.