Từ Khu 8 đến Mặt trận Nam Sài Gòn: Vai trò của đồng chí Lê Văn Phẩm
Là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Khu 8, đồng chí Lê Văn Phẩm đã tham gia tổ chức lực lượng, mở hành lang và chỉ đạo cánh quân J50 tiến vào Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Đồng chí Lê Văn Phẩm (1922-1990) trải qua nhiều cương vị quan trọng, từ Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho đến Khu ủy viên Khu 8, Ủy viên Ban Thường vụ Khu ủy Khu 8, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang. Giữa tháng 4/1975, đồng chí được giao làm Phó Tư lệnh Mặt trận Nam Sài Gòn.
Sau các chiến thắng lớn tại Tây Nguyên, Huế và Đà Nẵng, Bộ Chính trị ngày 1/4/1975 quyết định tổng công kích - tổng khởi nghĩa. Khu 8 được giao nhiệm vụ vừa giải phóng địa bàn, vừa cắt đứt Lộ 4 và kênh Chợ Gạo, đồng thời mở hướng tiến công vào phía nam Sài Gòn.
Hội nghị Khu ủy và Quân khu ủy Khu 8 từ ngày 10 đến 12/4 tại Long Trung đã xác định phương châm phối hợp tấn công quân sự với nổi dậy của quần chúng, kết hợp ba mũi chính trị, quân sự, binh vận. Đây là cơ sở để triển khai kế hoạch khẩn trương trên toàn Khu.
Sư đoàn nhẹ J50 được thành lập, do Huỳnh Văn Mến làm Tư lệnh, Võ Văn Thạnh làm Chính ủy, Lê Văn Phẩm và Nguyễn Văn Chiểu làm Phó Tư lệnh. Trong quá trình hành quân, đội hình được điều chỉnh, gồm Trung đoàn 88, Trung đoàn 24, hai tiểu đoàn tỉnh Long An cùng các đơn vị pháo binh.
Đồng chí Lê Văn Phẩm trực tiếp chỉ đạo các địa phương từ Chợ Gạo, Mỹ Tho đến Tân Trụ, Long An tổ chức lực lượng ba mũi, diệt đồn, phá kìm, bảo đảm đường tiến quân. Từ giữa tháng 4, quân dân ta giải phóng nhiều xã, diệt 20 đồn bót ở Tân Trụ và mở rộng vùng làm chủ.
Theo kế hoạch ngày 15/4, J50 tiến công trong hành tiến theo trục Lộ 5B đến sông Cần Giuộc. Từ ngày 17 đến 26/4, lực lượng lần lượt đánh chiếm nhiều đồn bót. Đêm 27/4, toàn bộ đội hình tập kết ở nam sông Cần Giuộc.
Chiều 29/4, J50 chia thành hai cánh tiến về cầu Chữ Y và cầu Nhị Thiên Đường. Sáng 30/4, ta lần lượt chiếm hai cây cầu, vượt qua hỏa lực địch, tiến vào trung tâm thành phố. 10 giờ 45 phút, Bộ Tư lệnh cảnh sát chính quyền Sài Gòn bị đánh chiếm; khoảng 1.000 tên địch đầu hàng.
Đến trưa 30/4/1975, J50 hoàn thành nhiệm vụ, góp phần vào thắng lợi giải phóng Sài Gòn và toàn miền Nam. Dấu ấn của đồng chí Lê Văn Phẩm thể hiện rõ trong công tác lãnh đạo, tổ chức và chỉ huy cánh quân lịch sử này.
