TƯ LỆNH ĐỒNG SỸ NGUYÊN - VỊ TƯỚNG HUYỀN THOẠI CỦA ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN VĨ ĐẠI

Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên tên thật là Nguyễn Hữu Vũ, sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923 tại xã Quảng Trung, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. Giác ngộ lý tưởng cách mạng từ rất sớm, ông tham gia hoạt động phong trào yêu nước từ năm 1938 và chính thức kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 16 tuổi. Trong suốt thời kỳ tiền khởi nghĩa và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông trải qua nhiều cương vị chỉ huy quân sự và chính trị từ cấp đại đội đến trung đoàn, trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận Bình - Trị - Thiên khốc liệt. Với tư duy quân sự nhạy bén và thực tế, ông đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng lực lượng vũ trang địa phương, tổ chức chiến tranh du kích và phát triển căn cứ địa cách mạng ở vùng Trung Bộ.

Sự nghiệp và tên tuổi của đồng chí Đồng Sỹ Nguyên gắn liền với con đường chiến lược mang tên Bác Hồ. Đầu năm 1967, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Bộ Tư lệnh 559 (Bộ đội Trường Sơn). Trên cương vị này, ông đã tạo ra một bước ngoặt vĩ đại trong nghệ thuật quân sự Việt Nam khi chuyển phương thức vận tải thô sơ sang vận tải cơ giới quy mô lớn. Nhận định đường Trường Sơn phải là một chiến trường độc lập để đánh địch mà tiến, ông chủ trương hiệp đồng tác chiến giữa nhiều binh chủng: vận tải ô tô, cao xạ, công binh, bộ binh và giao liên. Dưới sự chỉ huy quyết đoán của ông, mạng lưới đường Trường Sơn đã phát triển thần kỳ thành một "trận đồ bát quái xuyên rừng rậm" với tổng chiều dài hàng vạn cây số, bao gồm cả hệ thống đường ống dẫn xăng dầu và đường kín ngụy trang. Sự sáng tạo chiến lược này đã vô hiệu hóa hoàn toàn công nghệ đánh phá hiện đại nhất của không quân Mỹ, bảo đảm mạch máu chi viện vũ khí và quân lực thông suốt cho chiến trường miền Nam.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, với vai trò Tư lệnh Quân khu Trường Sơn, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và cầu đường, giúp các quân đoàn chủ lực hành quân thần tốc tiến về giải phóng Sài Gòn. Sau khi đất nước thống nhất, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên được Đảng và Nhà nước giao phó nhiều trọng trách như Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải. Ở mọi cương vị dân sự, ông tiếp tục để lại dấu ấn sâu đậm qua các công trình thế kỷ như Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, Cầu Chương Dương và đặc biệt là dự án đường Hồ Chí Minh công nghiệp hóa. Ông qua đời ngày 4 tháng 4 năm 2019 tại Hà Nội. Với những cống hiến đặc biệt to lớn, ông đã được trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều danh hiệu cao quý, mãi mãi là biểu tượng bất diệt về ý chí kiên trung, tư duy đổi mới và tài năng tổ chức thực tiễn của dân tộc.