Tư lệnh Kim Tuấn can trường và nhân nghĩa tập 1
Cuộc đời quân ngũ, Thiếu tướng, liệt sĩ, Anh hùng LLVT nhân dân Kim Tuấn, nguyên Tư lệnh Quân đoàn 3 được tin tưởng giao đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy khác nhau, tác chiến ở hầu khắp các chiến trường từ kháng chiến chống thực dân Pháp, chống Mỹ và rồi hy sinh oanh liệt khi đang cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Ông là người chỉ huy can trường, dũng cảm trong chiến đấu và dung dị, nhân nghĩa giữa đời thường.
Người chỉ huy quyết liệt, can trường, quyết đoánĐồng chí Kim Tuấn tên thật là Nguyễn Công Tiến, sinh ngày 2-7-1927, quê ở xã Phúc Lâm, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Sơn Bình trong một gia đình đông con. Từ nhỏ, Nguyễn Công Tiến đã phải cố gắng hơn rất nhiều so với các bạn cùng trang lứa. Trong một lá thư gửi em trai Nguyễn Công Hải, ông tâm sự: “Tuổi trẻ là tuổi đẹp nhất, cậu hãy cố gắng chăm chỉ học hành, hăng hái tham gia các hoạt động tập thể, sẵn sàng cống hiến đời mình cho lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ: Trung với nước, hiếu với dân”… Và ông chính là một tấm gương sáng sẵn sàng cống hiến đời mình cho lý tưởng cao đẹp.Quá trình tác nghiệp, chúng tôi may mắn gặp nhiều tướng lĩnh, cựu chiến binh - những cộng sự thân thiết, gần gũi với ông. Tất cả đều có chung nhận xét, Kim Tuấn khi đã ra trận là quyết đoán, can trường và dũng cảm trong mọi tình huống. Đặc biệt, càng khi khó khăn ông càng điềm tĩnh, sáng suốt. Ưu điểm đó giúp ông đưa ra những quyết định chính xác vào thời điểm then chốt. Sinh thời, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Khuất Duy Tiến kể rằng, bài học đầu đời binh nghiệp của ông gắn với người chỉ huy Kim Tuấn. Bấy giờ, Khuất Duy Tiến là chiến sĩ, còn đồng chí Kim Tuấn là Phó tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320). Một ngày đầu tháng 10-1951, chiến sĩ Khuất Duy Tiến cùng đồng đội tham gia đánh trận chống càn tại một làng ở Thạch Lỗi, Yên Khánh, Ninh Bình, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Phó tiểu đoàn trưởng Kim Tuấn.
Chân dung Thiếu tướng Kim Tuấn (1927-1979).Trong tình huống đơn vị bị địch phát hiện vị trí trú quân phải đương đầu với 3 tiểu đoàn quân cơ động, quân địa phương, pháo binh của kẻ thù ở các căn cứ Phúc Nhạc, chùa Cao, Yên Mô và máy bay chiến đấu tấn công áp đảo, người chỉ huy ấy không hề nao núng. Giữa lúc căng thẳng ác liệt của trận chiến thì tiểu đoàn trưởng và chính trị viên bị thương nặng, phải rời khỏi trận địa, Tiểu đoàn phó Kim Tuấn thay thế toàn quyền chỉ huy. Khó khăn chồng thêm khó khăn, vậy mà ông vẫn bình tĩnh quan sát, tổng hợp tình hình, điều chỉnh thế trận và cách đánh. Dưới sự chỉ huy quyết đoán của Tiểu đoàn phó Kim Tuấn, ta lần lượt bẻ gãy từng mũi tiến công của địch, chuyển ưu thế trận đánh về ta, đánh bại hoàn toàn cuộc tấn công của địch. Trung tướng Khuất Duy Tiến cảm khái nói: “Lúc căng thẳng nhất là lúc tôi thấy anh Kim Tuấn điềm tĩnh nhất. Anh chú ý lắng nghe tiếng nổ để phân biệt đạn, pháo ở xa hay gần và tập trung quan sát, đưa ra các quyết định làm thay đổi cục diện trận đánh. Bằng chính thực tiễn chiến đấu, anh đã dạy cho tôi bài học đầu tiên trong đời quân ngũ của tôi. Từ đây, tôi bắt đầu hiểu thế nào là dũng cảm, là điềm tĩnh, là quả đoán và thế nào là vững chãi trong cơn nguy cấp!”.Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tên tuổi của Tư lệnh Kim Tuấn gắn liền với những thời điểm quan trọng, những chiến dịch quyết định nhất của Sư đoàn 320 như: Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, Chiến dịch Xuân Hè 1972… Và đặc biệt là chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975, phá vỡ thế bố trí phòng thủ của địch, giải phóng một địa bàn chiến lược quan trọng, đẩy quân địch vào thế bị động, tạo thời cơ quyết định để ta tiến tới giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước. Là người trực tiếp giúp việc cho Tư lệnh Kim Tuấn tại Sở chỉ huy hồi ấy, Đại tá Nguyễn Công Dung, nguyên Trưởng ban Quân lực Sư đoàn 320 kể: “Đêm 16-3-1975, Tư lệnh Sư đoàn 320 Kim Tuấn nhận mệnh lệnh của Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng, yêu cầu cử lực lượng cơ động thật nhanh xuống phía Nam thị xã Cheo Reo, thực hiện bao vây tiến công, tiêu diệt lực lượng địch rút chạy trên Đường số 7. Thấy ông lặng đi, tôi đoán khả năng ông đang lưỡng lự giữa việc hành động ngay hay chờ đến sáng. Tuy nhiên chỉ lát sau, ông cho mời Chính ủy Sư đoàn Bùi Huy Bổng đến. Một tấm bản đồ lớn được mở ra, hai vị chỉ huy chụm đầu bàn bạc và đi đến thống nhất rất nhanh: Lệnh cho Trung đoàn 64 lập tức cơ động ngay trong đêm.Qua điện đàm giao nhiệm vụ cho Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64 Phạm Quang Bào, giọng Tư lệnh Kim Tuấn vẫn dứt khoát nhưng cũng ôn tồn, kiềm chế xúc động. Tình hình rất căng thẳng, diễn biến chiến dịch quá nhanh, có lẽ ông không muốn tạo áp lực làm cấp dưới rối trí. Cả đêm hôm ấy ông thức trắng. Cứ 30 phút, ông lại yêu cầu trợ lý tác chiến liên lạc với Trung đoàn 64 xem bộ đội đã cơ động đến đâu và đánh dấu lại trên bản đồ. Cho tới khi nhận được báo cáo, đơn vị đầu tiên của Trung đoàn 64 đã ra tới điểm chốt chặn và bắt đầu nổ súng đánh địch, Tư lệnh mới thở phào nhẹ nhõm!”.Cuộc băng rừng, cắt đường giao thông chặn địch rút chạy trên Đường 7 của Sư đoàn 320 kết thúc thắng lợi. Với lòng cảm phục vị Tư lệnh dũng cảm của Quân đoàn 3, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Quốc Thước đã nói: “Sư đoàn 320 do anh Kim Tuấn trực tiếp chỉ huy ở những thời điểm quyết định nhất, từ Chiến dịch Xuân Hè 1972, đặc biệt là Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Tên của Sư đoàn, tên của anh không chỉ ghi đậm trong tôi mà đã in sâu trong tình cảm của các đồng chí lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Mặt trận Tây Nguyên cùng các cấp ủy và nhân dân địa phương!".
Chân dung Thiếu tướng Kim Tuấn (1927-1979).Trong tình huống đơn vị bị địch phát hiện vị trí trú quân phải đương đầu với 3 tiểu đoàn quân cơ động, quân địa phương, pháo binh của kẻ thù ở các căn cứ Phúc Nhạc, chùa Cao, Yên Mô và máy bay chiến đấu tấn công áp đảo, người chỉ huy ấy không hề nao núng. Giữa lúc căng thẳng ác liệt của trận chiến thì tiểu đoàn trưởng và chính trị viên bị thương nặng, phải rời khỏi trận địa, Tiểu đoàn phó Kim Tuấn thay thế toàn quyền chỉ huy. Khó khăn chồng thêm khó khăn, vậy mà ông vẫn bình tĩnh quan sát, tổng hợp tình hình, điều chỉnh thế trận và cách đánh. Dưới sự chỉ huy quyết đoán của Tiểu đoàn phó Kim Tuấn, ta lần lượt bẻ gãy từng mũi tiến công của địch, chuyển ưu thế trận đánh về ta, đánh bại hoàn toàn cuộc tấn công của địch. Trung tướng Khuất Duy Tiến cảm khái nói: “Lúc căng thẳng nhất là lúc tôi thấy anh Kim Tuấn điềm tĩnh nhất. Anh chú ý lắng nghe tiếng nổ để phân biệt đạn, pháo ở xa hay gần và tập trung quan sát, đưa ra các quyết định làm thay đổi cục diện trận đánh. Bằng chính thực tiễn chiến đấu, anh đã dạy cho tôi bài học đầu tiên trong đời quân ngũ của tôi. Từ đây, tôi bắt đầu hiểu thế nào là dũng cảm, là điềm tĩnh, là quả đoán và thế nào là vững chãi trong cơn nguy cấp!”.Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tên tuổi của Tư lệnh Kim Tuấn gắn liền với những thời điểm quan trọng, những chiến dịch quyết định nhất của Sư đoàn 320 như: Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, Chiến dịch Xuân Hè 1972… Và đặc biệt là chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975, phá vỡ thế bố trí phòng thủ của địch, giải phóng một địa bàn chiến lược quan trọng, đẩy quân địch vào thế bị động, tạo thời cơ quyết định để ta tiến tới giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước. Là người trực tiếp giúp việc cho Tư lệnh Kim Tuấn tại Sở chỉ huy hồi ấy, Đại tá Nguyễn Công Dung, nguyên Trưởng ban Quân lực Sư đoàn 320 kể: “Đêm 16-3-1975, Tư lệnh Sư đoàn 320 Kim Tuấn nhận mệnh lệnh của Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng, yêu cầu cử lực lượng cơ động thật nhanh xuống phía Nam thị xã Cheo Reo, thực hiện bao vây tiến công, tiêu diệt lực lượng địch rút chạy trên Đường số 7. Thấy ông lặng đi, tôi đoán khả năng ông đang lưỡng lự giữa việc hành động ngay hay chờ đến sáng. Tuy nhiên chỉ lát sau, ông cho mời Chính ủy Sư đoàn Bùi Huy Bổng đến. Một tấm bản đồ lớn được mở ra, hai vị chỉ huy chụm đầu bàn bạc và đi đến thống nhất rất nhanh: Lệnh cho Trung đoàn 64 lập tức cơ động ngay trong đêm.Qua điện đàm giao nhiệm vụ cho Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64 Phạm Quang Bào, giọng Tư lệnh Kim Tuấn vẫn dứt khoát nhưng cũng ôn tồn, kiềm chế xúc động. Tình hình rất căng thẳng, diễn biến chiến dịch quá nhanh, có lẽ ông không muốn tạo áp lực làm cấp dưới rối trí. Cả đêm hôm ấy ông thức trắng. Cứ 30 phút, ông lại yêu cầu trợ lý tác chiến liên lạc với Trung đoàn 64 xem bộ đội đã cơ động đến đâu và đánh dấu lại trên bản đồ. Cho tới khi nhận được báo cáo, đơn vị đầu tiên của Trung đoàn 64 đã ra tới điểm chốt chặn và bắt đầu nổ súng đánh địch, Tư lệnh mới thở phào nhẹ nhõm!”.Cuộc băng rừng, cắt đường giao thông chặn địch rút chạy trên Đường 7 của Sư đoàn 320 kết thúc thắng lợi. Với lòng cảm phục vị Tư lệnh dũng cảm của Quân đoàn 3, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Quốc Thước đã nói: “Sư đoàn 320 do anh Kim Tuấn trực tiếp chỉ huy ở những thời điểm quyết định nhất, từ Chiến dịch Xuân Hè 1972, đặc biệt là Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Tên của Sư đoàn, tên của anh không chỉ ghi đậm trong tôi mà đã in sâu trong tình cảm của các đồng chí lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Mặt trận Tây Nguyên cùng các cấp ủy và nhân dân địa phương!".
