Từ lớp học đến phong trào yêu nước

Những năm 1925–1926 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cuộc đời Phạm Văn Đồng. Khi còn là một thanh niên đang học tập, ông đã tham gia các hoạt động yêu nước của học sinh, thanh niên.

Phong trào yêu nước lúc đó có những sự kiện gây tiếng vang lớn trong xã hội, đặc biệt là việc thực dân Pháp bắt Phan Bội Châu và cuộc vận động đòi trả tự do cho cụ. Khi Phan Châu Trinh qua đời năm 1926, phong trào để tang và các hoạt động tưởng niệm diễn ra ở nhiều nơi.

Phạm Văn Đồng tham gia bãi khóa để phản đối chính quyền thực dân và tham gia phong trào đấu tranh đòi trả tự do cho Phan Bội Châu, đồng thời tham gia để tang Phan Châu Trinh. Nguồn tư liệu chính thức của tỉnh Quảng Ngãi xác nhận đây là những hoạt động yêu nước nổi bật của ông trong giai đoạn 1925–1926.

Những hoạt động này tuy diễn ra khi Phạm Văn Đồng còn rất trẻ nhưng đã đưa ông tiếp xúc trực tiếp với phong trào đấu tranh của thanh niên Việt Nam. Từ những cuộc vận động yêu nước ban đầu, ông từng bước tiếp cận tư tưởng cách mạng mới và tìm kiếm một con đường hoạt động có tổ chức.

Năm 1926, bước ngoặt lớn xuất hiện khi ông được sang Quảng Châu, nơi Nguyễn Ái Quốc đang tổ chức các lớp huấn luyện chính trị.