Từ một chuyến đi tìm đường cứu nước đến một ngày độc lập

Có những bước chân khi bắt đầu chỉ là bước chân của một con người, nhưng về sau lại trở thành dấu mốc của cả một dân tộc.

Tháng 6 năm 1911, từ một đất nước đang chìm trong cảnh mất nước, chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc, bắt đầu một hành trình mà chính Người khi ấy có lẽ chưa thể biết sẽ kéo dài hơn ba mươi năm. Người ra đi không phải với một hành trang lớn lao, mà mang theo khát vọng tìm con đường để dân tộc Việt Nam thoát khỏi cảnh nô lệ, để đồng bào mình được sống trong tự do.

Đó là một chuyến đi đặc biệt.

Nguyễn Tất Thành đã đi qua nhiều quốc gia, tiếp xúc với nhiều dân tộc, sống và làm việc giữa những người lao động. Từ những trải nghiệm ấy, Người không chỉ nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn mà còn hiểu sâu sắc hơn nỗi khổ của những con người bị áp bức. Câu hỏi về con đường cứu nước vì thế không còn là một suy nghĩ riêng của một người thanh niên Việt Nam, mà dần trở thành một vấn đề Người dành cả cuộc đời để tìm lời giải.

Năm 1919, dưới tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi tới Hội nghị Vécxây bản yêu sách đòi các quyền tự do cho nhân dân Việt Nam và các dân tộc thuộc địa. Sự kiện ấy cho thấy một tiếng nói Việt Nam đã được đưa ra trước dư luận quốc tế. Nhưng con đường phía trước vẫn còn rất dài.

Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động, học hỏi và tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc. Hơn ba mươi năm xa quê hương là hơn ba mươi năm của những chuyến đi, những hoạt động cách mạng, những thử thách và cả những năm tháng tù đày. Đến ngày 28/1/1941, Người trở về Tổ quốc sau hơn ba mươi năm xa cách.

Ba mươi năm ấy đã đưa Người trở về với một đất nước đang đứng trước bước ngoặt lịch sử.

Tại Pác Bó, Cao Bằng, cuộc sống của Người gắn với núi rừng, với đồng bào và với công việc chuẩn bị cho một cuộc đấu tranh lâu dài. Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương lần thứ VIII được triệu tập, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc, xây dựng lực lượng và chuẩn bị cho thời cơ giành chính quyền. Cuối năm 1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập, trở thành tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Rồi mùa thu năm 1945 đến.

Thời cơ lịch sử xuất hiện. Từ Tân Trào, cuộc Tổng khởi nghĩa được phát động. Nhân dân cả nước vùng lên giành chính quyền. Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc.

Nhưng giành được chính quyền mới chỉ là điểm bắt đầu.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, trước đông đảo đồng bào Hà Nội, Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Khoảnh khắc ấy có ý nghĩa đặc biệt.

Một người thanh niên đã rời Tổ quốc hơn ba mươi năm trước, đi qua nhiều vùng đất và trải qua biết bao gian khổ, nay đứng trước hàng chục vạn đồng bào để nói về quyền độc lập của dân tộc Việt Nam.

Nhưng lịch sử không dừng lại ở Quảng trường Ba Đình.

Đất nước vừa giành được độc lập đã phải đối mặt với những thử thách vô cùng lớn. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu. Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài. Năm 1954, chiến thắng Điện Biên Phủ góp phần kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mở ra một giai đoạn mới của đất nước.

Sau năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng, miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh nhằm thống nhất đất nước. Trong những năm tháng chiến tranh ngày càng khốc liệt, Hồ Chí Minh vẫn luôn nhấn mạnh khát vọng độc lập, thống nhất và cuộc sống tốt đẹp của nhân dân.

Có lẽ điều đáng nhớ nhất khi nhìn lại cuộc đời Người không chỉ nằm ở những thời khắc lớn lao của lịch sử.

Đó còn là hình ảnh một con người dành phần lớn cuộc đời mình cho một mục tiêu: độc lập cho dân tộc và cuộc sống tốt đẹp của nhân dân.

Năm 1969, khi tuổi đã cao và sức khỏe giảm sút, Người vẫn dành sự quan tâm đến đất nước, đến đồng bào và đến thế hệ tương lai. Trong Di chúc, Người gửi gắm mong muốn cuối cùng về một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh. Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời tại Hà Nội.

Một hành trình bắt đầu từ năm 1911 đã khép lại, nhưng câu chuyện về hành trình ấy thì chưa bao giờ kết thúc.

Bởi lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những ngày chiến thắng. Lịch sử còn được tạo nên từ những lựa chọn khó khăn, những năm tháng âm thầm chuẩn bị, những lúc đứng trước thử thách nhưng vẫn không từ bỏ mục tiêu đã lựa chọn.

Nhìn lại cuộc đời Hồ Chí Minh, có thể thấy một hành trình xuyên suốt: ra đi để tìm đường, trở về để dẫn đường, cùng nhân dân giành độc lập và dành những năm tháng cuối đời cho tương lai của đất nước.

Ngày hôm nay, khi đứng trước những trang sử đã lùi xa, thế hệ trẻ có thể không còn cảm nhận được đầy đủ sự khắc nghiệt của những năm tháng chiến tranh. Nhưng những câu chuyện về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh vì độc lập vẫn cần được kể lại.

Không phải chỉ để nhớ về quá khứ.

Mà để hiểu rằng mỗi ngày bình yên hôm nay đều có một phần được xây dựng từ những năm tháng không bình yên của cha ông.

Và trong dòng chảy ấy, câu chuyện về Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn là một câu chuyện đặc biệt: câu chuyện của một người đã bắt đầu hành trình bằng một chuyến đi tìm đường cứu nước, để rồi cùng dân tộc mở ra một trang sử mới của Việt Nam.