Từ một gia đình danh giá đến con đường cách mạng

Phan Kế An sinh năm 1923.

Quê gốc của ông ở Mông Phụ, Đường Lâm, Sơn Tây. Ông là con trai của cụ Phan Kế Toại, một nhân sĩ sau này giữ nhiều trọng trách trong chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhưng điều đáng nói về Phan Kế An không nằm ở gia thế.

Điều đáng nói là lựa chọn của ông.

Ông học Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, khóa XVIII, 1944–1945.

Đó là một môi trường đào tạo nghệ thuật danh tiếng.

Một con đường hoàn toàn có thể đưa một người trẻ đến với cuộc sống của những phòng vẽ, triển lãm và nghệ thuật.

Nhưng lịch sử Việt Nam lúc ấy không cho những người trẻ nhiều thời gian để đứng ngoài.

Ngay từ khi còn là sinh viên, Phan Kế An đã tham gia hoạt động Sinh viên Cứu quốc và hướng về Việt Minh.

Rồi Cách mạng Tháng Tám đến.

Và khi Toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946, Phan Kế An rời Hà Nội, lên Việt Bắc tham gia kháng chiến.

Một người họa sĩ trẻ đã rời khỏi cuộc sống tương đối yên ổn của một người làm nghệ thuật.

Ông mang cây cọ vào chiến khu.

Và từ đó, cuộc đời ông gắn với một nền mỹ thuật khác:

mỹ thuật sinh ra giữa kháng chiến.

Chú thích ảnh: Chân dung Phan Kế An và tư liệu về môi trường đào tạo mỹ thuật trước Cách mạng. Nguồn: Hội Mỹ thuật Việt Nam, Báo Nhân Dân, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các tư liệu mỹ thuật. Ảnh giới thiệu nhân vật, không gán niên đại nếu nguồn không xác nhận.