Từ một lá thư chiến trường

Tháng 5-1969, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 4, Sư đoàn 5 (Quân khu 7) tổ chức tập kích chốt Halina của địch ở Bình Sơn, Long Thành (nay là huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai) do hai tiểu đoàn lính chư hầu Thái Lan chốt giữ. Trận chiến diễn ra rất quyết liệt, mặc dù lực lượng quân ta ít hơn lực lượng địch nhưng với ý chí quyết chiến, quân ta đã đánh bại quân địch, làm chủ chiến trường.

Trong trận tập kích oanh liệt ấy, chiến sĩ Mai Văn Viễn quê Hà Tây đã bị trọng thương và được đồng đội chuyển về đội phẫu tiền phương của Quân khu 7 ở Mai Tàu (Đồng Nai). Khi đến Suối Sâu, Cầu Xéo thuộc Cẩm Mỹ thì không may lọt vào ổ phục kích của quân địch, phần lớn lực lượng tải thương và các thương binh đều hy sinh, trong đó có thương binh Mai Văn Viễn...

Bốn mươi năm sau, chị Hương, em dâu của liệt sĩ Mai Văn Viễn từ Thành phố Hồ Chí Minh về thăm quê Hà Nội. Day dứt trong lòng vì chưa tìm được hài cốt con trai, cụ thân sinh của liệt sĩ Mai Văn Viễn giao nhiệm vụ cho chị Hương phải tìm hài cốt anh chồng để đưa về quê.

Để giúp con dâu có thêm thông tin, ông cụ trao cho chị Hương 3 lá thư mà liệt sĩ Viễn đã gửi từ chiến trường về gia đình trước khi hy sinh, trong đó có một lá thư mở đầu bằng dòng chữ: “Chiều lô Cẩm Tim…”. Khấp khởi mừng, chị Hương vội vã lên tàu về miền Nam và đến ngay Bộ tư lệnh Quân khu 7 hỏi: “Cẩm Tim thuộc tỉnh nào?”. Được sự hướng dẫn của cơ quan chính sách Quân khu 7, chị vội vã lên đường về tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Tại đây, chị lại được hướng dẫn về huyện Châu Đức. Cơ quan Quân sự huyện Châu Đức đã nhờ thường trực Hội Cựu chiến binh huyện giúp đỡ.

Tại huyện hội, đồng chí Bùi Văn Hùng, Phó chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện mặc dù tuổi cao, sức yếu nhưng vẫn sẵn sàng dẫn gia đình chị Hương lặn lội vào rừng sâu để tìm hài cốt đồng đội. Giữa lúc đoàn chuẩn bị lên đường thì ông Hai Thuấn, nguyên là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Quảng Thành, huyện Châu Đức, đồng thời cũng là cán bộ hậu cần của Miền từng làm nhiệm vụ ở khu vực Cầu Xéo trong chiến tranh hối hả phóng xe đến trụ sở Cựu chiến binh huyện Châu Đức. Ông hổn hển thở và bỗ bã nói với Bùi Văn Hùng:

- Hùng à, không hiểu sao đêm qua nằm ngủ tao mơ thấy mày nhiều lần quá, sợ có chuyện gì không hay cho mày nên tao đánh đường ra thăm, giờ thấy mày vẫn khỏe là tao yên tâm rồi.

Như sợ ông Hai Thuấn quay về, Tư Hùng vội hỏi:

- Anh Hai! Anh có biết Cầu Xéo ở đâu không?

- Có chứ sao không? Mà có chuyện gì?-Ông Hai hỏi lại.

- Tôi cần vào đó tìm hài cốt liệt sĩ, muốn nhờ anh dẫn đường.

- Vậy thì đi, tao dẫn đường cho.

Đoàn đi tìm hài cốt ngoài Tư Hùng, ông Hai Thuấn còn có đồng chí Chiến cùng là một cựu chiến binh và gia đình liệt sĩ Viễn.

Đầu tháng 8-2010, đoàn bắt đầu lên đường đi vào rừng. Thời gian đã xóa mờ biết bao vết tích và những kỷ niệm một thời của những chiến binh. Mặc dù vậy, với tấm lòng tiếc thương đồng đội đã ngã xuống, đoàn vẫn đến được các địa danh cần tìm: Đây là Cầu Xéo; kia là cái miếu thờ, gần miếu thờ có cây đa to, ngày xưa sum suê, nhưng giờ đây đã chết, chỉ còn trơ lại gốc mục.

Hỏi thăm và đi tìm mãi mới gặp được người trông coi miếu và thường xuyên đèn hương cho miếu. Ông là một cựu chiến binh đã từng chiến đấu bảo vệ mảnh đất này. Qua lời kể của ông, được biết ngôi miếu do người dân địa phương góp tiền xây dựng, vì thấy vùng đất này quá linh.

Để có thể khẳng định vùng đất này là nơi yên nghỉ của hàng chục đồng đội đã hy sinh trong trận chiến năm xưa, đồng chí Bùi Văn Hùng đã gọi điện tới đồng chí Đông là chiến sĩ của Trung đoàn 4 hiện đang sinh sống ở Hà Nội. Điện cho các cựu chiến binh thuộc Trung đoàn 4 hiện đang sinh sống ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Tất cả đều xác nhận “Cầu Xéo, cây đa, suối sâu” đúng là các mốc quan trọng, là địa danh mà hàng chục liệt sĩ đang yên nghỉ…

Cuộc khai quật bắt đầu. Theo hướng dẫn của các nhà chuyên môn, đoàn tìm kiếm đào hố đầu tiên đã tìm được hài cốt của 5 liệt sĩ. Vì những lý do khác nhau, cuộc tìm kiếm, khai quật tạm ngưng. Sau khi bàn bạc thống nhất với lãnh đạo huyện Cẩm Mỹ và đoàn tìm kiếm của Thanh niên xung phong, ngày 10-8-2010 đoàn tìm thêm được 5 hài cốt; ngày 11-8-2010 đào tìm được 4 hài cốt nữa và ngày 12-8-2010 số hài cốt liệt sĩ được tìm thêm là 6.

Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, từ một lá thư năm xưa của chiến sĩ Mai Văn Viễn gửi về cho gia đình, các cựu chiến binh huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu phối hợp cùng cựu Thanh niên xung phong đã phát hiện và quy tập được 21 hài cốt liệt sĩ hy sinh cách nay đã hơn 40 năm.

Những di vật của các liệt sĩ quả là có giá trị tinh thần vô giá, nhắc nhở chúng ta mãi mãi không bao giờ quên những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc.