Từ một người chăn trâu đến vị vua mở đầu một thời kỳ mới
Trịnh Phương Mai
Đinh Bộ Lĩnh là nhân vật có vai trò đặc biệt trong lịch sử Việt Nam thế kỷ X. Ông là người dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước và xây dựng nhà nước Đại Cồ Việt.
Đinh Bộ Lĩnh sinh năm 924 tại Hoa Lư, Ninh Bình. Theo sử sách, từ nhỏ ông đã thể hiện tố chất lãnh đạo. Những câu chuyện dân gian kể rằng ông thường cùng trẻ em trong vùng tổ chức các trò chơi mô phỏng trận đánh và được suy tôn làm thủ lĩnh.
Khi lớn lên, Đinh Bộ Lĩnh tham gia vào những biến động chính trị sau khi nhà Ngô suy yếu. Sau khi Ngô Quyền qua đời, chính quyền trung ương không còn đủ mạnh để kiểm soát các địa phương. Nhiều thủ lĩnh địa phương nổi lên, tạo thành tình trạng mà sử sách gọi là “loạn 12 sứ quân”.
Đinh Bộ Lĩnh từng bước xây dựng lực lượng tại Hoa Lư. Ông vừa sử dụng sức mạnh quân sự, vừa tìm cách thu phục các thế lực khác. Trong nhiều năm, ông lần lượt đánh bại hoặc thu phục các sứ quân.
Đến năm 968, tình trạng chia cắt chấm dứt. Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu Đinh Tiên Hoàng và đặt tên nước là Đại Cồ Việt. Ông chọn Hoa Lư làm kinh đô.
Việc lên ngôi của Đinh Bộ Lĩnh đánh dấu bước chuyển quan trọng: đất nước từ tình trạng phân tán trở lại dưới một chính quyền trung ương thống nhất.
Đinh Tiên Hoàng cũng xây dựng bộ máy nhà nước, tổ chức quân đội và thiết lập các quy định nhằm củng cố quyền lực trung ương. Ông chủ trương xây dựng một quốc gia có vị thế độc lập trong khu vực.
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng qua đời. Dù triều đại do ông sáng lập chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, những nền tảng về một nhà nước độc lập mà ông xây dựng đã tạo điều kiện cho các triều đại sau tiếp tục củng cố đất nước.
Điều đặc biệt trong câu chuyện của Đinh Bộ Lĩnh là hành trình từ một thủ lĩnh địa phương trở thành người thống nhất Đại Cồ Việt. Trong một thời kỳ đất nước bị chia thành nhiều thế lực, ông đã biến Hoa Lư thành điểm khởi đầu cho quá trình tái lập một quốc gia thống nhất.
