Từ mũi xe tăng đến đỉnh cao chiến thắng

TỪ MŨI XE TĂNG ĐẾN ĐỈNH CAO CHIẾN THẮNG

          Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài phút, nhưng đủ để trở thành ký ức của cả một dân tộc.

          Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, giữa Sài Gòn, một người lính xe tăng mang lá cờ giải phóng chạy vào Dinh Độc Lập, tiến lên nóc tòa nhà và kéo lá cờ tung bay trên cột cờ. Khoảnh khắc ấy đã đi vào lịch sử, đánh dấu một bước ngoặt trọng đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Người lính ấy là Đại tá Bùi Quang Thận.

          Tôi biết đến ông qua những trang báo viết về ngày toàn thắng của dân tộc. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra rằng phía sau lá cờ lịch sử không chỉ là một khoảnh khắc hào hùng, mà còn là cuộc đời của một người lính đã dành gần như cả tuổi trẻ cho quân ngũ, trải qua chiến tranh và trở về với cuộc sống bình dị sau ngày đất nước thống nhất.

          1. Người con quê lúa lên đường nhập ngũ

          Đại tá Bùi Quang Thận sinh ngày 10 tháng 10 năm 1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Ông nhập ngũ năm 1966, khi mới 18 tuổi, và bắt đầu cuộc đời quân ngũ trong lực lượng tăng thiết giáp của Quân đội nhân dân Việt Nam.

          Tuổi trẻ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn chiến tranh. Khi nhiều người cùng trang lứa đang học tập, xây dựng cuộc sống và nuôi dưỡng những ước mơ riêng, ông đã bước vào quân đội, học cách sử dụng vũ khí, làm chủ phương tiện chiến đấu và rèn luyện bản lĩnh của người lính.

          Từ một chiến sĩ pháo thủ, qua quá trình chiến đấu và công tác, ông trưởng thành, đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, thuộc Quân đoàn 2.

          Mỗi bước trưởng thành trong quân ngũ đều gắn với sự rèn luyện, kỷ luật và trách nhiệm. Đối với người chỉ huy xe tăng, trách nhiệm ấy không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ mà còn là bảo đảm sự phối hợp của đồng đội trong những tình huống chiến đấu vô cùng nguy hiểm.

          Tháng 4 năm 1975, khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân bước vào giai đoạn quyết định, đơn vị của ông tham gia đội hình tiến công về Sài Gòn. Đích đến của đoàn quân là trung tâm đầu não của chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ: Dinh Độc Lập.

          Tôi hình dung trên chặng đường tiến quân ấy, những người lính không thể biết trước từng tình huống sẽ xảy ra. Họ chỉ biết mình đang thực hiện nhiệm vụ trong một thời khắc đặc biệt của lịch sử, khi vận mệnh đất nước đang chuyển sang một bước ngoặt quan trọng.

          Và người đại đội trưởng Bùi Quang Thận đã tiến vào Sài Gòn cùng đồng đội trên chiếc xe tăng mang số hiệu 843.

          2. Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975

          Buổi sáng hôm ấy, các đơn vị quân giải phóng tiến vào trung tâm Sài Gòn. Trên hướng tiến công của Quân đoàn 2, những chiếc xe tăng lần lượt vượt qua các tuyến đường, tiến về Dinh Độc Lập.

          Chiếc xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy đi trong đội hình tiến công. Khi đến Dinh Độc Lập, xe 843 bị kẹt tại cổng phụ. Chiếc xe tăng 390 do Đại đội trưởng Vũ Đăng Toàn chỉ huy húc đổ cổng chính và tiến vào khuôn viên dinh.

          Bùi Quang Thận rời xe, mang theo lá cờ giải phóng và chạy bộ vào bên trong. Nhiệm vụ của ông là đưa lá cờ lên nóc Dinh Độc Lập.

          Theo những bài tường thuật về thời khắc lịch sử này, ông được hướng dẫn lên nóc dinh để thực hiện nhiệm vụ. Sau khi vượt qua các bậc cầu thang, ông cùng những người hỗ trợ tiến đến cột cờ.

Rồi lá cờ giải phóng được kéo lên.

          11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975.

          Một mốc thời gian đã trở thành biểu tượng của ngày toàn thắng. Lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, báo hiệu sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn và thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

          Theo các tư liệu báo chí, Bùi Quang Thận đã viết tên mình cùng thời điểm lên lá cờ. Chi tiết ấy khiến tôi đặc biệt chú ý. Giữa một thời khắc mà mọi sự chú ý đều hướng về sự kiện trọng đại của đất nước, người lính vẫn để lại dấu ghi nhận về khoảnh khắc mình thực hiện nhiệm vụ.

          Tôi nghĩ đến bàn tay người lính đã kéo lá cờ lên cao. Đó là bàn tay của một chàng trai quê lúa nhập ngũ từ năm 18 tuổi, đã trưởng thành qua những năm tháng quân ngũ và giờ đây đang đứng giữa một thời khắc mà cả dân tộc mong đợi.

          Có lẽ, trong khoảnh khắc ấy, điều quan trọng nhất đối với ông không phải là mình sẽ được nhớ đến như thế nào, mà là nhiệm vụ được giao đã hoàn thành.

Lá cờ không chỉ đánh dấu sự kết thúc của một cuộc chiến tranh kéo dài. Nó còn mở ra hy vọng về ngày những gia đình được đoàn tụ, những người lính được trở về quê hương và đất nước bước vào hành trình hàn gắn những vết thương chiến tranh.

          Khi nhìn lại bức ảnh ghi lại khoảnh khắc lịch sử ấy, tôi nhận ra một điều: lịch sử được tạo nên bởi những sự kiện lớn, nhưng trong mỗi sự kiện luôn có những con người cụ thể, với trách nhiệm, sự can đảm và những lựa chọn của riêng mình.

Bùi Quang Thận là một trong những con người ấy.

          3. Sau ngày toàn thắng, người lính trở về quê nhà

          Ngày đất nước thống nhất là niềm vui lớn lao của dân tộc. Nhưng với những người lính đã đi qua chiến tranh, cuộc sống sau chiến thắng cũng mở ra một chặng đường mới.

          Đại tá Bùi Quang Thận tiếp tục công tác trong quân đội, từng đảm nhiệm các vị trí chỉ huy trong lực lượng tăng thiết giáp. Năm 1999, ông được phong quân hàm Đại tá. Năm 2000, ông nghỉ hưu, trở về quê nhà ở xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.

          Từ một người lính từng chỉ huy xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập trong ngày lịch sử, ông trở lại với cuộc sống đời thường bên gia đình và quê hương.

          Tôi thấy ở đó một hình ảnh rất đẹp của người lính sau chiến tranh. Họ có thể từng đi qua những thời khắc làm thay đổi lịch sử, từng đảm nhiệm những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, nhưng khi trở về cuộc sống bình thường, họ vẫn là những người chồng, người cha, người con của quê hương.

          Không phải mọi khoảnh khắc đáng nhớ trong cuộc đời một người lính đều diễn ra giữa chiến trường. Có những năm tháng sau chiến tranh, khi họ chăm lo cho gia đình, lao động và sống bình dị giữa cộng đồng, cũng là một phần đáng trân trọng của cuộc đời ấy.

          Ngày 24 tháng 6 năm 2012, Đại tá Bùi Quang Thận qua đời tại quê nhà. Ông đã khép lại hành trình của mình, nhưng hình ảnh người lính cầm lá cờ giải phóng trên nóc Dinh Độc Lập vẫn được lưu giữ trong những bức ảnh lịch sử, những bài báo và ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam.

          Từ một chàng trai quê Thái Bình nhập ngũ năm 1966 đến người đại đội trưởng thực hiện nhiệm vụ trong thời khắc lịch sử trưa 30 tháng 4 năm 1975, cuộc đời ông gắn với một giai đoạn đặc biệt của đất nước.

          Và khi ông không còn nữa, câu chuyện về ông vẫn tiếp tục được kể lại.

          4. Lá cờ lịch sử nhắc tuổi trẻ hôm nay điều gì?

          Nếu chỉ nhìn vào bức ảnh lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, chúng ta có thể nhớ đến một thời khắc chiến thắng. Nhưng khi tìm hiểu cuộc đời người lính đã thực hiện nhiệm vụ ấy, tôi nhận ra rằng phía sau khoảnh khắc lịch sử là cả một quá trình rèn luyện, cống hiến và trách nhiệm.

          Bùi Quang Thận không trở thành người lính trong một ngày. Ông nhập ngũ khi còn rất trẻ, trưởng thành qua nhiều năm quân ngũ và được giao nhiệm vụ chỉ huy trong chiến dịch có ý nghĩa quyết định. Khoảnh khắc ông kéo lá cờ lên nóc dinh là điểm hội tụ của một chặng đường dài, chứ không phải một hành động tách rời khỏi lịch sử.

          Là một đoàn viên thanh niên hôm nay, tôi tự hỏi mình có thể học được điều gì từ câu chuyện ấy.

          Thế hệ chúng tôi không phải cầm súng tiến vào chiến trường để bảo vệ Tổ quốc. Nhưng chúng tôi vẫn có trách nhiệm với đất nước bằng những cách phù hợp với thời đại mình: học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, sống trung thực, tôn trọng kỷ luật và sẵn sàng góp sức khi cộng đồng cần đến.

          Lòng yêu nước không chỉ thể hiện trong những lời nói lớn lao. Nó còn nằm trong cách mỗi người hoàn thành công việc của mình, giữ lời hứa, có trách nhiệm với tập thể và không thờ ơ trước những vấn đề chung.

          Câu chuyện của Đại tá Bùi Quang Thận cũng nhắc tôi rằng khi tìm hiểu lịch sử, cần tôn trọng sự thật và những con người đã làm nên lịch sử. Một câu chuyện hay không nhất thiết phải có những lời thoại được sáng tác để tạo cảm xúc. Đôi khi, chính sự kiện có thật, thời gian cụ thể và hành động của một con người đã đủ sức lay động lòng người.

          Tôi muốn kể lại câu chuyện này cho các bạn trẻ để chúng tôi không chỉ biết ngày 30 tháng 4 là một dấu mốc trọng đại, mà còn hiểu rằng những dấu mốc ấy được tạo nên từ sự cống hiến của biết bao con người.

          Mỗi thế hệ có một nhiệm vụ riêng. Với thế hệ đi trước, nhiệm vụ là chiến đấu để giành độc lập, thống nhất đất nước. Với thế hệ hôm nay, nhiệm vụ là gìn giữ hòa bình, xây dựng đất nước ngày càng phát triển và sống sao cho xứng đáng với những hy sinh của cha anh.

          Tôi hình dung lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập vẫn tung bay trong ký ức. Lá cờ ấy nhắc chúng ta về một ngày toàn thắng, về khát vọng hòa bình và về trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc.

          Đại tá Bùi Quang Thận đã qua đời, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn đó. Một người lính quê lúa, một người chỉ huy xe tăng, một con người đã có mặt trong khoảnh khắc lịch sử của dân tộc.

          Và tôi tin rằng, khi người trẻ hôm nay hiểu lịch sử bằng sự trân trọng và sống có trách nhiệm với hiện tại, những giá trị tốt đẹp của quá khứ sẽ tiếp tục được trao truyền.

          Lá cờ năm ấy đã tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Còn hôm nay, trách nhiệm của chúng tôi là làm cho hòa bình mà các thế hệ đi trước giành được trở nên có ý nghĩa bằng tri thức, lòng nhân ái và những việc làm thiết thực mỗi ngày.