Từ năm 2019, anh Hoàng Bảo Tin (SN 2000, xã Chư Sê), trong một lần bắt gặp những hiện vật thời kháng chiến bị lẫn trong sắt vụn, đã xin lại.
Từ năm 2019, anh Hoàng Bảo Tin (SN 2000, xã Chư Sê), trong một lần bắt gặp những hiện vật thời kháng chiến bị lẫn trong sắt vụn, đã xin lại. Từ đó, anh bắt đầu tìm kiếm, mua thêm và nghĩ cách phục hồi những chiếc xe đạp thồ, ống nhòm, cà mèn… Đến nay, anh đã sưu tầm hơn 50 hiện vật mang đậm dấu ấn thời gian.
Trong căn phòng tại nhà, anh Tin trưng bày trang trọng chiếc xe đạp thồ hoen gỉ, có nguồn gốc từ thời kháng chiến chống Pháp, được anh cố gắng gìn giữ trong khả năng của mình.
Anh Tin chia sẻ: “Ban đầu tôi chỉ nghĩ đó là những món đồ cũ bị bỏ quên. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng thấy mỗi hiện vật đều lưu lại dấu vết của một thời kháng chiến hào hùng. Chiếc xe đạp thồ tôi xin lại từ một hộ dân ở TP Huế, đã cất trong kho hơn 20 năm; tôi mất nhiều tháng mới phục hồi được một số chi tiết…”.
Không dừng lại ở việc lưu giữ cho riêng mình, anh Tin còn mong muốn xây dựng một không gian trưng bày nhỏ, nơi các bạn trẻ có thể đến tham quan miễn phí, tìm hiểu những câu chuyện ẩn sau mỗi kỷ vật. Với anh, đó là cách để những ký ức kháng chiến bước ra khỏi sách vở, trở nên gần gũi, sống động hơn trong đời sống hôm nay.
Bạn trẻ Nguyễn Tô Quang Sỹ (SN 2010, xã Ia Grai) lại tìm về quá khứ từ niềm yêu thích đồ cũ và ký ức gia đình. Đầu năm 2023, trong lúc dọn dẹp nhà cửa, Sỹ phát hiện một đôi dép cao su được gia đình lưu giữ nhiều năm. Qua thời gian, đôi dép lấm tấm vết nứt, phần đế mòn vẹt, có chỗ lộ rõ dấu cắt ghép thủ công từ lốp xe cũ…
Theo lời kể của gia đình, đây là đôi dép cao su (dép lốp) được ông nội Sỹ giữ lại từ thời tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Từ khoảnh khắc cầm trên tay đôi dép bạc màu ấy, Sỹ bắt đầu cảm nhận quá khứ ở một khoảng cách rất gần. Em rửa sạch, chà từng lớp bùn đất bám lâu ngày, rồi cố gắng chỉnh lại hình dáng ban đầu.
Sỹ kể: “Từ nhỏ em đã thích những món đồ cũ vì nghĩ rằng mỗi vật đều có câu chuyện riêng. Khi làm sạch đôi dép của ông nội, em thấy lịch sử không còn xa như trong sách vở nữa, mà ở ngay trước mắt mình. Những vết nứt, mòn của đôi dép giúp em hình dung bước chân người lính năm xưa hành quân qua những cung đường rừng. Thế hệ ông bà đã sống và chiến đấu trong muôn vàn gian khổ, hiểm nguy nhưng rất hào hùng”.
Từ trải nghiệm ấy, Sỹ tiếp tục tìm kiếm, sưu tầm thêm ba lô người lính, mũ cối, máy đánh chữ cũ cùng một số vật dụng sinh hoạt như bi đông, đèn dầu, hộp đựng đồ cá nhân của bộ đội. Có món được tìm qua người quen, có món được mua lại từ các điểm bán đồ cũ ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội. Đến nay, Sỹ đã có một tủ trưng bày nhỏ tại nhà, nơi lưu giữ một “góc hồi ức” về thời kháng chiến mà thế hệ trẻ thường chỉ hình dung qua sách vở.
Biết được việc làm ý nghĩa này, ông Nguyễn Đức Điển (CCB ở xã Biển Hồ) chia sẻ: “Mỗi hiện vật thời kháng chiến đều mang theo một câu chuyện về những năm tháng chiến đấu, gian khổ và hy sinh. Nay thấy thế hệ trẻ quan tâm tìm hiểu, gìn giữ và kể lại theo cách của mình, tôi rất xúc động. Điều quý không chỉ là lưu giữ được bao nhiêu hiện vật, mà qua đó các cháu hiểu rằng hòa bình, phát triển hôm nay không phải tự nhiên mà có…”.
