TỪ NGỌN LỬA CÁCH MẠNG ĐẦU TIÊN ĐẾN NGÀY XUỐNG ĐƯỜNG 25/8/1945
Những năm 1934–1935, khi phong trào cách mạng dần được khôi phục, vùng Suối Đá bắt đầu đón nhận những hạt giống đầu tiên của tư tưởng cách mạng. Theo tài liệu, đồng chí Nguyễn Văn Lên, còn gọi là Tư Địa, đã được cử về hoạt động tại khu vực Bàu Sen, Bàu Dài, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng. Từ những buổi vận động âm thầm ấy, người dân dần hiểu được thân phận mất nước, nhận ra sự áp bức của thực dân và tay sai, từ đó hình thành ý thức đấu tranh. Đến năm 1938, nhóm Đảng đầu tiên tại Suối Đá được hình thành, đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào tại địa phương.
Khi Nhật đảo chính Pháp và tình hình chuyển biến nhanh chóng, lực lượng Việt Minh hoạt động công khai, phong trào tại Suối Đá bước vào giai đoạn sôi nổi. Một đội vũ trang được thành lập do Phạm Văn Dõng chỉ huy, tập hợp những thanh niên trong vùng với vũ khí thô sơ như giáo, mác, cung tên. Đó là lực lượng nòng cốt, vừa mang tính biểu tượng, vừa thể hiện sự chuyển biến từ đấu tranh chính trị sang sẵn sàng vũ trang.
Ngày 25 tháng 8 năm 1945, theo tài liệu ghi nhận, hơn một ngàn người từ Suối Đá, Phan, Truông Mít, Bến Củi, Suối Ông Hùng đã tập trung lại, tạo thành một đoàn người tiến về thị xã Tây Ninh. Đi đầu là lực lượng vũ trang của Phạm Văn Dõng, dẫn dắt đoàn quần chúng biểu dương lực lượng, ủng hộ Mặt trận Việt Minh giành chính quyền. Trong khoảnh khắc ấy, những người nông dân, công nhân cao su, những con người vốn quen với cuộc sống lam lũ, lần đầu tiên trở thành chủ thể của lịch sử, góp phần đưa chính quyền về tay nhân dân.
