Từ người cán bộ Đoàn đến người anh hùng bất khuất
Trần Quang Cơ, bí danh Tám Lượng, sinh năm 1929 tại làng Bình Ninh, quận Chợ Gạo, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc xã Bình Ninh, tỉnh Tiền Giang. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng. Từ nhỏ, ông học giỏi và từng học tại Collège Le Myre de Vilers, nay là Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu, thành phố Mỹ Tho.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, người thanh niên Trần Quang Cơ đã lựa chọn rời ghế nhà trường, vào chiến khu Đồng Tháp Mười tham gia kháng chiến.
Sau đó, theo yêu cầu của tổ chức, ông trở lại Mỹ Tho hoạt động trong phong trào thanh niên, học sinh. Ông giữ nhiệm vụ Phó Bí thư Đoàn trường và cùng Ban Chấp hành tổ chức nhiều hoạt động vận động học sinh tham gia kháng chiến, quyên góp thuốc men, tiền bạc, vải vóc và giấy viết hỗ trợ lực lượng cách mạng.
Năm 1947, Trần Quang Cơ được kết nạp vào Đảng. Đến năm 1950, ông được điều động lên Sài Gòn làm Bí thư Đoàn Trường Pétrus Ký, nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Tại đây, ông góp phần lãnh đạo phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên. Những cuộc đấu tranh ngày 9/1/1950, đám tang học sinh Trần Văn Ơn và cuộc đấu tranh ngày 19/3/1950 chống sự can thiệp quân sự của Mỹ đã trở thành những dấu mốc quan trọng của phong trào học sinh, sinh viên.
Sau năm 1954, ông tiếp tục hoạt động bí mật tại Sài Gòn - Gia Định. Năm 1960, ông được giao làm Bí thư Ban Cán sự Sinh viên - Học sinh Khu Sài Gòn - Gia Định, đồng thời là Khu ủy viên.
Ngày 20/8/1961, quân đội Sài Gòn mở cuộc càn lớn vào vùng căn cứ Đức Hòa, Long An. Trần Quang Cơ cùng một số cán bộ, chiến sĩ chiến đấu chống lại đối phương.
Trong tay ông chỉ có một khẩu súng ngắn. Ông chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi tháo súng ném xuống đồng bưng. Ông bị bắt.
Trước họng súng của kẻ thù, Trần Quang Cơ vẫn giữ khí phách kiên cường và hô vang khẩu hiệu cách mạng trước khi hy sinh.
Ngày 17/4/2010, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông được đặt cho một tuyến đường tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với tuổi trẻ hôm nay, câu chuyện Trần Quang Cơ đặc biệt gần gũi. Ông từng là một cán bộ Đoàn, một người làm công tác thanh niên, từng trực tiếp vận động học sinh, sinh viên vì đất nước.
Bài học cho thanh niên: Làm cán bộ Đoàn không chỉ là tổ chức phong trào. Quan trọng hơn là biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm và biết truyền cảm hứng để người trẻ cùng hướng đến những điều tốt đẹp.
