TỪ NGƯỜI CHỈ HUY QUÂN ĐỘI ĐẾN BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ

Ngày 2/9/1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.

Nhưng giành được chính quyền mới chỉ là bước đầu.

Một nhà nước vừa ra đời phải đối mặt với vô số vấn đề.

Bộ máy chính quyền phải được tổ chức.

An ninh, trật tự phải được giữ vững.

Nạn đói, nạn dốt và những khó khăn về kinh tế đè nặng lên đất nước.

Trong khi đó, các lực lượng nước ngoài tiến vào Việt Nam.

Trong hoàn cảnh ấy, Võ Nguyên Giáp được giao một nhiệm vụ rất khác với hình ảnh người chỉ huy quân sự mà chúng ta thường biết.

Ngày 28/8/1945, trong Chính phủ lâm thời, ông được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ, đồng thời là Phó Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng chỉ huy Quân đội Quốc gia và Dân quân tự vệ.

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý.

Một người vừa chỉ huy lực lượng vũ trang lại được giao phụ trách công việc nội chính của một quốc gia mới thành lập.

Điều đó cho thấy nhiệm vụ lúc ấy không thể tách riêng giữa xây dựng chính quyền và bảo vệ chính quyền.

Bộ Nội vụ phải giải quyết những công việc liên quan trực tiếp đến bộ máy nhà nước, chính quyền địa phương, an ninh và trật tự.

Trong khi đó, đất nước vẫn phải chuẩn bị đối phó với nguy cơ chiến tranh.

Võ Nguyên Giáp phải hoạt động trên cả hai mặt trận.

Một mặt là xây dựng chính quyền.

Một mặt là củng cố lực lượng bảo vệ chính quyền.

Đây là một giai đoạn mà khái niệm “người chỉ huy” không chỉ có nghĩa là người ra mệnh lệnh trên chiến trường.

Người chỉ huy còn phải biết tổ chức.

Phải hiểu chính trị.

Phải hiểu xã hội.

Phải biết sử dụng cán bộ.

Phải xây dựng một bộ máy có thể hoạt động trong điều kiện đất nước vừa thoát khỏi chế độ thuộc địa.

Các tư liệu của Bộ Nội vụ hiện nay vẫn xác nhận Võ Nguyên Giáp là Bộ trưởng Bộ Nội vụ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đây là một giai đoạn thường bị bỏ qua khi kể về Đại tướng.

Người ta thường nhớ ông với những bản đồ chiến dịch.

Nhưng trước những bản đồ chiến dịch ấy là những ngày ông phải tham gia giải quyết những vấn đề của một chính quyền non trẻ.

Đó cũng là lý do khi nghiên cứu Võ Nguyên Giáp, không nên chỉ nghiên cứu ông như một nhà quân sự.

Ông từng hoạt động trên nhiều lĩnh vực: giáo dục, báo chí, chính trị, chính quyền và quân sự.

Sau này, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông trở lại vai trò nổi bật trong quân đội.

Nhưng kinh nghiệm của những năm đầu xây dựng chính quyền vẫn là một phần trong quá trình trưởng thành của ông.

Câu chuyện này cũng cho thấy một điều quan trọng về lịch sử Việt Nam sau ngày 2/9/1945.

Độc lập không có nghĩa là mọi khó khăn lập tức biến mất.

Ngược lại, sau khi giành chính quyền, đất nước phải đối mặt với một loạt thử thách mới.

Và những người lãnh đạo phải chuyển từ nhiệm vụ giành chính quyền sang nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ chính quyền.

Võ Nguyên Giáp là một trong những người được giao nhiệm vụ ấy.