Từ người chiến đấu vì độc lập đến người dành trọn đời cho nhân dân Quảng Ngãi
Cuộc đời Nguyễn Công Phương kéo dài 84 năm, trải qua những biến động lớn của lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến những năm đất nước còn đang trong cuộc đấu tranh thống nhất. Từ một thanh niên tham gia Duy Tân, ông trở thành đảng viên cách mạng, cán bộ lãnh đạo của Quảng Ngãi và sau đó đảm nhiệm nhiều trọng trách trong công tác Mặt trận.
Sau Cách mạng tháng Tám, Nguyễn Công Phương lần lượt giữ những vị trí quan trọng trong chính quyền cách mạng tỉnh Quảng Ngãi. Khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ tháng 12/1946, yêu cầu đặt ra là phải mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân. Nguyễn Công Phương được điều lên Khu ủy, phụ trách công tác Mặt trận và được bầu làm Phó Hội trưởng Hội Liên Việt Khu V.
Tháng 7/1948, ông được bổ sung vào Khu ủy, tham gia Thường vụ và phụ trách công tác Dân vận – Mặt trận. Đây là lĩnh vực phù hợp với kinh nghiệm mà ông đã tích lũy qua hàng chục năm hoạt động. Từ một người từng vận động quần chúng trong phong trào Duy Tân, chống sưu thuế, ông tiếp tục dành nhiều năm cho công tác tập hợp nhân dân trong kháng chiến.
Vai trò của ông đặc biệt có ý nghĩa bởi cuộc kháng chiến không chỉ là cuộc đối đầu trên chiến trường. Đó còn là cuộc đấu tranh về lòng dân, về khả năng tổ chức xã hội, xây dựng hậu phương và củng cố niềm tin. Trong hoàn cảnh ấy, công tác Mặt trận và dân vận trở thành một mặt trận quan trọng.
Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi cho biết sau này Nguyễn Công Phương tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách như Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Liên Việt Khu V, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ủy viên Hội đồng Cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Ở những cương vị đó, ông tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước.
Như vậy, nếu chỉ tìm kiếm tên Nguyễn Công Phương trong danh sách các trận đánh, người đọc có thể chưa thấy hết giá trị lịch sử của nhân vật. “Mặt trận” lớn nhất trong cuộc đời ông chính là một quá trình đấu tranh liên tục: đấu tranh chống thực dân, đấu tranh xây dựng tổ chức, vận động nhân dân, bảo vệ chính quyền cách mạng và củng cố khối đại đoàn kết.
Nguyễn Công Phương qua đời ngày 21/8/1972 tại Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi. Do nhiều năm bị tù đày, tuổi cao và bệnh nặng, ông đã kết thúc cuộc đời sau một chặng đường dài cống hiến. Quảng Ngãi vẫn lưu giữ ký ức về ông qua nhà lưu niệm tại thôn Hòa Thọ, xã Hành Phước; tên ông cũng được đặt cho một trường THPT ở quê hương Nghĩa Hành.
Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Công Phương, điều nổi bật không chỉ là những chức vụ ông từng đảm nhiệm mà là sự liên tục của một lý tưởng. Từ tuổi trẻ đến những năm cuối đời, ông luôn gắn hoạt động của mình với vận mệnh dân tộc và nhân dân. Giá trị của một cuộc đời không chỉ nằm ở những chức vụ hay danh hiệu mà ở những đóng góp bền bỉ cho nhân dân và đất nước. Nó được nuôi dưỡng bằng học tập, trách nhiệm, tinh thần đoàn kết và những việc làm thiết thực để xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.
