Từ người con vùng núi đến người cầm súng cứu quê hương

Ở vùng núi Sín Hồ Sán, nay thuộc xã Sán Chải, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai, những năm tháng đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là quãng thời gian đầy biến động. Núi rừng vốn yên bình trở thành nơi diễn ra những cuộc đấu tranh quyết liệt. Người dân phải sống trong cảnh thiếu thốn, lo âu trước sự càn quét của quân Pháp và hoạt động của các toán phỉ.

Trong hoàn cảnh ấy, một người con dân tộc Mông tên là Giàng Lao Pà đã sớm nhận ra rằng nếu quê hương muốn có cuộc sống bình yên thì không thể cam chịu trước áp bức. Từ sự căm thù giặc, ông xin tham gia đội du kích để được cầm súng chiến đấu bảo vệ bản làng. Đó không chỉ là quyết định của một người đàn ông miền núi, mà còn là sự lựa chọn của một người đặt số phận của quê hương lên trên sự bình yên của bản thân.

Những ngày đầu cầm súng, Giàng Lao Pà không có điều kiện chiến đấu như một người lính chính quy. Vũ khí thiếu thốn, đường núi hiểm trở, lực lượng ít ỏi. Nhưng ông có một lợi thế rất lớn: ông hiểu núi rừng, hiểu phong tục tập quán và hiểu tâm lý đồng bào.

Ông cùng anh em du kích dựa vào địa hình núi cao, khe suối, những con đường mòn để tổ chức chiến đấu. Mỗi lần quân địch xuất hiện, người dân lại tìm cách báo tin. Mỗi trận đánh tuy không lớn nhưng đều thể hiện tinh thần bám đất, bám làng.

Giàng Lao Pà dần trở thành người được đồng bào tin tưởng. Ông không chỉ biết chiến đấu bằng súng mà còn biết vận động nhân dân. Ông hiểu rằng muốn giữ được quê hương lâu dài thì phải làm cho người dân tin vào cách mạng, tin vào chính nghĩa và cùng nhau bảo vệ bản làng.

Những năm sau đó, ông cùng đội du kích phối hợp với bộ đội chủ lực tổ chức nhiều trận đánh, góp phần đẩy quân Pháp và các toán phỉ ra khỏi địa bàn Si Ma Cai. Trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến năm 1959, ông cùng đồng đội còn vận động được hàng trăm người trong các toán phỉ ra hàng, thu hồi nhiều vũ khí. Riêng ông được các tư liệu ghi nhận đã vận động được hàng trăm người ra hàng.

Điều đáng quý ở Giàng Lao Pà là ông không coi chiến đấu chỉ là việc của người cầm súng. Với ông, bảo vệ quê hương còn là bảo vệ cuộc sống của đồng bào, để trẻ em được lớn lên trong bình yên, để người dân có thể trở lại nương ngô, làm ruộng và dựng lại những mái nhà.

Sau này, khi nhắc đến ông, người dân Si Ma Cai không chỉ nhớ một người chỉ huy du kích gan dạ mà còn nhớ một người con của núi rừng đã biến lòng yêu quê hương thành hành động.