Từ người công nhân đến người thanh niên yêu nước

Con đường cách mạng của Lê Hồng Phong không bắt đầu bằng một vị trí lãnh đạo hay một chức vụ chính trị. Nó bắt đầu từ cuộc sống của một người thanh niên phải lao động để mưu sinh. Chính những trải nghiệm ấy đã giúp ông từng bước nhận thức sâu sắc hơn về hoàn cảnh đất nước và thân phận của người lao động.

Sau những năm tháng ở quê nhà, Lê Huy Doãn tìm đến thành phố Vinh để làm việc. Vinh và khu vực Bến Thủy khi ấy là một trung tâm công nghiệp quan trọng ở Trung Kỳ. Nơi đây tập trung đông công nhân, đồng thời cũng là nơi những tư tưởng và phong trào đấu tranh mới bắt đầu lan truyền.

Làm việc trong môi trường công nghiệp, Lê Huy Doãn chứng kiến trực tiếp đời sống khó khăn của công nhân. Điều kiện lao động khắc nghiệt, tiền công thấp và sự đối xử bất công khiến người lao động ngày càng có ý thức về quyền lợi của mình.

Ông bắt đầu tham gia vận động công nhân đấu tranh đòi quyền lợi. Những hoạt động ấy khiến ông bị giới chủ chú ý và cuối cùng mất việc. Đây là một trải nghiệm có ý nghĩa đối với quá trình hình thành tư tưởng chính trị của người thanh niên Nghệ An.

Điểm đáng chú ý là Lê Hồng Phong không chỉ nhìn thấy vấn đề ở phạm vi một nhà máy. Ông dần nhận ra rằng tình cảnh của người lao động có liên quan đến một hệ thống xã hội rộng lớn hơn. Đó là chế độ thuộc địa đang tồn tại ở Việt Nam.

Đầu thế kỷ XX, nhiều nhà yêu nước Việt Nam đã tìm kiếm những con đường khác nhau để giành lại độc lập. Các phong trào của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và nhiều tổ chức yêu nước khác tạo nên một không khí chính trị mới. Đối với thế hệ thanh niên như Lê Hồng Phong, câu hỏi lớn đặt ra là: làm thế nào để đưa đất nước thoát khỏi ách thuộc địa?

Lê Huy Doãn bắt đầu tìm kiếm câu trả lời thông qua hoạt động yêu nước. Ông tham gia nhóm Tâm Tâm xã, một tổ chức của những thanh niên Việt Nam hoạt động tại Quảng Châu sau này. Đây là bước chuyển từ hoạt động xã hội và công nhân sang hoạt động cách mạng có tổ chức.

Năm 1924, Lê Huy Doãn cùng một số thanh niên rời Việt Nam, sang Thái Lan rồi tìm đường đến Quảng Châu, Trung Quốc. Quyết định ấy đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc đời.

Quảng Châu lúc đó là một trung tâm hoạt động cách mạng của nhiều lực lượng châu Á. Tại đây, Lê Hồng Phong có cơ hội tiếp xúc với những người Việt Nam yêu nước và những tư tưởng chính trị mới. Quan trọng hơn, ông sắp gặp Nguyễn Ái Quốc – người có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình chuyển biến tư tưởng của ông.

Từ người công nhân ở Bến Thủy, Lê Hồng Phong bước vào một môi trường hoàn toàn khác. Con đường phía trước sẽ là con đường của học tập chính trị, quân sự và hoạt động cách mạng quốc tế