Từ người làm vũ khí đến nhà khoa học lớn xây dựng nền giáo dục và công nghệ đất nước

1. Đóng góp to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước thời kỳ hòa bình

Khi miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất đất nước, Giáo sư Trần Đại Nghĩa tiếp tục được Đảng và Nhà nước giao phó nhiều trọng trách lớn lao mới. Ông lần lượt giữ các chức vụ quan trọng như Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp nặng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

Dù ở cương vị nào, ông cũng để lại dấu ấn đậm nét bằng tư duy chiến lược tầm vóc. Ông là một trong những người tiên phong đặt nền móng cho việc đào tạo đội ngũ kỹ sư công nghệ chất lượng cao cho đất nước, xây dựng các viện nghiên cứu khoa học đầu ngành và thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, công nghiệp.

2. Người thầy tận tụy của nhiều thế hệ trí thức Việt Nam

Không chỉ là nhà khoa học lỗi lạc, Giáo sư Trần Đại Nghĩa còn là một nhà giáo mẫu mực, tận tâm truyền thụ tri thức cho thế hệ trẻ. Dù bận rộn trăm công nghìn việc quản lý nhà nước, ông vẫn trực tiếp đứng lớp giảng dạy tại Đại học Bách khoa Hà Nội, viết sách chuyên khảo, hướng dẫn nghiên cứu sinh.

Nhiều học sinh, sinh viên từng được thụ giáo ông sau này đều trở thành những chuyên gia đầu ngành, các giáo sư, viện sĩ nổi tiếng đóng góp to lớn cho sự phát triển khoa học công nghệ của đất nước. Trong mắt các thế hệ học trò, Giáo sư Trần Đại Nghĩa không chỉ là một "bậc thầy" về khoa học kỹ thuật mà còn là tấm gương sáng ngời về nhân cách cao đẹp, lòng yêu nước vô bờ bến và sự khiêm nhường dung dị.

3. Những phần thưởng cao quý ghi nhận cống hiến vĩ đại

Với những cống hiến to lớn, xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho nền khoa học quân sự và khoa học kỹ thuật nước nhà, Giáo sư, Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:

• Danh hiệu Anh hùng Lao động đợt đầu tiên (1952).