TỪ NGƯỜI LÍNH KHỐ XANH ĐẾN VỊ TƯỚNG ĐẠI NGÀN
Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi tiếng cồng chiêng hòa cùng tiếng gió qua những cánh rừng, có một người con dân tộc Êđê đã dành trọn cuộc đời cho độc lập của Tổ quốc. Từ một người lính khố xanh bị ép phục vụ thực dân, ông trở thành vị tướng đầu tiên của Tây Nguyên. Người ấy là Y Blốk Êban.
Y Blốk Êban sinh năm 1921 tại buôn Chư Dluê, thị xã Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Cha mất khi ông mới hai tuổi, mẹ phải đưa các con đi làm thuê để kiếm sống. Tuổi thơ cơ cực giúp cậu bé Y Blốk sớm thấu hiểu nỗi khổ của những người dân nghèo bị áp bức trên chính quê hương mình.
Năm 1943, Y Blốk bị thực dân Pháp bắt đi lính khố xanh và làm nhiệm vụ tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Mỗi ngày, ông phải chứng kiến cảnh những chiến sĩ cách mạng bị giam cầm, tra tấn nhưng vẫn giữ vững khí tiết. Điều khiến ông khâm phục nhất là dù thân thể bị xiềng xích, họ vẫn tin đất nước nhất định có ngày độc lập.
Qua những lần tiếp xúc, trò chuyện với các tù nhân chính trị, Y Blốk dần được giác ngộ. Ông hiểu rằng những người đang bị giam sau song sắt không phải tội phạm, mà là những người dám hy sinh để đồng bào được tự do. Từ đó, trong người lính khố xanh Êđê âm thầm hình thành một lựa chọn lớn: rời bỏ hàng ngũ phục vụ kẻ áp bức để đứng về phía nhân dân.
Ngày 22 tháng 8 năm 1945, chính quyền thân Nhật tổ chức “Lễ mừng độc lập” tại sân vận động thị xã Buôn Ma Thuột. Giữa lúc đông đảo đồng bào có mặt, Y Blốk Êban đã dẫn đầu trung đội lính khố xanh biến buổi lễ của đối phương thành cuộc mít tinh ủng hộ cách mạng.
Những người lính từng bị buộc phải bảo vệ bộ máy cai trị nay quay về đứng bên nhân dân. Khí thế cách mạng bùng lên mạnh mẽ. Cờ đỏ xuất hiện giữa biển người, tiếng hô giành chính quyền vang vọng khắp thị xã. Thắng lợi ấy góp phần đưa chính quyền tại Đắk Lắk về tay nhân dân và mở ra một con đường hoàn toàn mới trong cuộc đời Y Blốk Êban.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông được giao xây dựng lực lượng vũ trang của tỉnh, rồi liên tục chiến đấu tại những địa bàn khó khăn. Năm 1947, ông trở thành Tiểu đoàn trưởng một đơn vị mang tên người anh hùng Tây Nguyên Nơ Trang Lơng. Ở đâu gian khổ, ở đó người chỉ huy Y Blốk có mặt, cùng ăn, cùng ở và cùng chiến đấu với bộ đội.
Năm 1953, ông được Trung ương giao vận chuyển 20 kilôgam vàng từ Việt Bắc vào Liên khu 5. Suốt sáu tháng vượt rừng, tránh đồn bốt và đối mặt với vô vàn hiểm nguy, ông cùng đồng đội đã bảo vệ số tài sản đặc biệt ấy đến nơi an toàn. Đó không chỉ là nhiệm vụ vận chuyển mà còn là thử thách đối với lòng trung thành và bản lĩnh của người chiến sĩ.
Tháng 3 năm 1975, khi Buôn Ma Thuột được giải phóng, Y Blốk Êban trở về giữa niềm vui của đồng bào các dân tộc. Ông được giao làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản, góp phần ổn định đời sống nhân dân và xây dựng chính quyền cách mạng trên quê hương vừa thoát khỏi chiến tranh.
Năm 1984, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng, trở thành vị tướng đầu tiên của đại ngàn Tây Nguyên. Năm 2010, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng đối với ông, tài sản quý giá nhất không phải quân hàm hay phần thưởng, mà là lòng tin yêu của đồng bào, đồng chí.
Cuộc đời Y Blốk Êban là hành trình của một con người biết lựa chọn lẽ phải. Từ người lính đứng bên cánh cửa nhà tù, ông đã bước sang hàng ngũ cách mạng, trở thành người chỉ huy kiên cường và vị tướng của núi rừng.
Ông đã đi xa, nhưng tên tuổi vẫn còn vang vọng giữa đại ngàn – như tiếng cồng chiêng nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng: khi một con người đặt vận mệnh của nhân dân và Tổ quốc lên trên bản thân mình, cuộc đời ấy sẽ trở thành một phần bất tử của lịch sử.
