Từ người thanh niên học chưa hết lớp ba đến phi công bắn rơi bảy máy bay Mỹ

Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936 tại Lai Vung, Đồng Tháp, tên khai sinh là Nguyễn Văn Hoa. Năm 17 tuổi, ông tham gia kháng chiến rồi tập kết ra Bắc sau Hiệp định Genève. Khi ấy, nếu nhìn vào quá trình học tập của ông thì rất khó hình dung sau này người thanh niên miền Tây ấy lại trở thành một trong những phi công nổi tiếng nhất của Không quân nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Văn Bảy từng kể rằng khi được chọn đi đào tạo phi công, ông mới chỉ học hết những lớp đầu của bậc tiểu học. Việc học văn hóa phải được bổ sung rất nhanh để đáp ứng yêu cầu đào tạo. Không chỉ kiến thức, ngay cả việc thích nghi với máy bay cũng không dễ. Những buổi đầu huấn luyện, ông thường bị say khi bay. Nhưng cuối cùng Nguyễn Văn Bảy hoàn thành chương trình đào tạo và trở về nước, trở thành phi công MiG-17.

Từ năm 1965 đến 1968, ông thường xuyên có mặt trong các đội hình chiến đấu bảo vệ miền Bắc. Chiếc MiG-17 mà ông điều khiển có tốc độ và trang bị không vượt trội so với những máy bay Mỹ lúc đó, nhưng Nguyễn Văn Bảy cùng đồng đội tận dụng khả năng cơ động của máy bay và cách đánh gần để giành lợi thế.

Ngày 26 tháng 4 năm 1966, trên vùng trời phía Bắc, Nguyễn Văn Bảy bắn rơi một chiếc F-4C. Những trận tiếp theo, ông tiếp tục lập chiến công. Trong toàn bộ quá trình chiến đấu, Nguyễn Văn Bảy có 94 lần xuất kích, trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến và được xác nhận bắn rơi bảy máy bay Mỹ.

Năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Bảy tiếp tục phục vụ trong quân đội, đảm nhiệm nhiều cương vị trong lực lượng không quân. Khi nghỉ hưu, ông trở về với cuộc sống khá giản dị.

Nguyễn Văn Bảy mất năm 2019. Trong rất nhiều câu chuyện về ông, có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất không chỉ là con số bảy chiếc máy bay bị bắn rơi. Đó còn là hành trình từ một chàng trai miền Tây học hành chưa nhiều, phải bắt đầu gần như lại từ đầu, rồi trở thành một phi công chiến đấu nổi tiếng của Việt Nam.