TỪ NHỮNG HẠT NHÂN VŨ TRANG ĐỨC HÒA ĐẾN SỰ RA ĐỜI CỦA CHI ĐỘI 15 TỈNH CHỢ LỚN NẤC THANG TRƯỞNG THÀNH CỦA LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG

TỪ NHỮNG HẠT NHÂN VŨ TRANG ĐỨC HÒA ĐẾN SỰ RA ĐỜI CỦA CHI ĐỘI 15 TỈNH CHỢ LỚN NẤC THANG TRƯỞNG THÀNH CỦA LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG

Trong cuộc trường chinh bảo vệ độc lập dân tộc sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mảnh đất Đức Hòa (tỉnh Chợ Lớn xưa, nay thuộc Long An) không chỉ là tấm lá chắn kiên cường bảo vệ cửa ngõ Sài Gòn, mà còn là chiếc nôi nuôi dưỡng, tạo dựng nên những lực lượng vũ trang chính quy đầu tiên của Nam Bộ kháng chiến. Là một nhà báo lịch sử, mỗi khi lần giở lại những trang sử hào hùng của miền Đông gian lao mà anh dũng, tôi lại thêm khâm phục hành trình lớn mạnh thần tốc của quân và dân ta. Đó là một hành trình tự lực cánh sinh, đi từ những đội tự vệ thô sơ ở các xóm ấp Đức Hòa để rồi kết tinh, hòa dòng vào sự hình thành của Chi đội 15 tỉnh Chợ Lớn oai hùng.

Xin được cùng quý độc giả lật lại những mốc thời gian lịch sử, tái hiện khúc vĩ thanh đầy tự hào này:

Tháng 8 năm 1945: Những đốm lửa đầu tiên từ phong trào quần chúng

Ngay sau đêm khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở quận Đức Hòa vào tháng 8 năm 1945, một nhiệm vụ sống còn đặt ra trước mắt Đảng bộ và chính quyền cách mạng non trẻ: Phải có lực lượng vũ trang đủ mạnh để bảo vệ thành quả cách mạng.

Từ các dòng thác phong trào quần chúng như Thanh niên Tiền phong, Cộng hòa Vệ binh và các nhóm tự vệ chiến đấu tại các xã trung tâm như Hòa Khánh, Hựu Thạnh, Đức Lập... các đội vũ trang tập trung đầu tiên của quận Đức Hòa đã nhanh chóng ra đời. Dù vũ khí khi ấy còn muôn vàn thiếu thốn — chỉ với vài ba khẩu súng săn, súng mút-cơ-tông tịch thu của bảo an binh, còn lại là tầm vông vạt nhọn và mã tấu — nhưng lòng yêu nước độc lập và ý chí quyết chiến đã gắn kết họ lại thành một khối. Họ chính là những hạt nhân thô sơ nhưng vững chắc đầu tiên, đặt nền móng cho cả một lực lượng quân đội cách mạng sau này.

Cuối tháng 9 đến tháng 11 năm 1945: Thử lửa chiến trường và sự hội tụ lực lượng

Tiếng súng kháng chiến Nam Bộ bùng nổ ngày 23 tháng 9 năm 1945. Thực dân Pháp dựa vào hỏa lực mạnh điên cuồng đánh nong ra vùng ven Sài Gòn. Đức Hòa lập tức trở thành tiền tuyến.

Cuối tháng 9 năm 1945: Trận oanh liệt giáng đòn vào quân phát-xít Nhật tại Tân Mỹ đã làm nức lòng quân dân địa phương, khẳng định bản lĩnh trận mạc đầu đời của lực lượng tự vệ Đức Hòa, đồng thời giúp ta thu giữ một lượng vũ khí quý giá để trang bị cho quân đội.

Tháng 11 năm 1945: Để đáp ứng yêu cầu tác chiến chính quy và hiệp đồng, Hội nghị quân sự Nam Bộ chủ trương thống nhất các lực lượng vũ trang thành các Chi đội (tương đương cấp trung đoàn). Tại Đức Hòa, từ sự gom góp, đùm bọc máu thịt của nhân dân qua "Tuần lễ vàng" và những hũ gạo nuôi quân, Chi đội Giải phóng quân Đức Hòa (sau này gọi là Chi đội 12) chính thức làm lễ ra mắt giữa đại ngàn rừng tràm.

Sự lớn mạnh của lực lượng vũ trang Đức Hòa trong giai đoạn này không chỉ bảo vệ vững chắc vùng căn cứ, mà còn trở thành thỏi nam châm thu hút, làm nòng cốt quy tụ các nhóm vũ tra tự phát từ Sài Gòn - Chợ Lớn dạt ra ngoại ô củng cố lực lượng.

Đầu năm 1946: Bước chuyển mình mang tên Chi đội 15 tỉnh Chợ Lớn

Cuộc chiến ngày càng trở nên khốc liệt khi bước sang năm 1946. Thực dân Pháp ráo riết thực hiện âm mưu bình định, chia cắt chiến trường. Trước tình hình mới, Xứ ủy và Khu bộ Khu 7 nhận thấy cần phải tổ chức lại lực lượng vũ trang theo địa giới hành chính tỉnh để tiện bề chỉ huy, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp.

Vào đầu năm 1946, trên cơ sở tổ chức lại các phân đội của lực lượng vũ trang Đức Hòa, kết hợp cùng các đội tự vệ vũ trang của các quận lân cận thuộc tỉnh Chợ Lớn (như Trung Quận, Cần Giuộc, Bến Lức), Chi đội 15 tỉnh Chợ Lớn chính thức được thành lập.

Sự kế thừa hoàn hảo: Lực lượng giải phóng quân Đức Hòa với kinh nghiệm trận mạc dạn dày, tinh thần kỷ luật cao và sự gắn kết chặt chẽ với nhân dân vùng căn cứ đã đóng vai trò là xương sống, là bộ khung lãnh đạo và chiến đấu chủ chốt của Chi đội 15.

Tầm vóc mới: Từ quy mô một vùng, một quận, dòng máu vũ trang Đức Hòa nay đã hòa chung vào mạch máu lớn của tỉnh Chợ Lớn. Chi đội 15 ra đời mang sứ mệnh nặng nề nhưng vinh quang: vừa bám trụ vùng ven, tổ chức các trận đánh xuất quỷ nhập thần tiêu hao sinh lực địch, vừa bảo vệ hành lang chiến lược nối liền miền Đông và miền Tây Nam Bộ.

Nhìn lại quá trình hình thành Chi đội 15 tỉnh Chợ Lớn từ "cội nguồn" Đức Hòa, chúng ta thấy rõ một quy luật tất yếu của lịch sử cách mạng Việt Nam: Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, đi từ nhỏ đến lớn, từ thô sơ đến chính quy.

Những mốc thời gian từ mùa thu năm 1945 đến đầu năm 1946 không thuần túy là biên niên sử, mà đó là hành trình đầy máu, mồ hôi và những quyết sách cân não của cha ông. Lực lượng vũ trang Đức Hòa ngày ấy chính là những viên gạch đầu tiên cứng cáp nhất, góp công lớn xây dựng nên ngôi nhà chung Chi đội 15 Chợ Lớn — một mảnh ghép bất tử làm nên tượng đài "Long An trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc" vẻ vang sau này.