TỪ NHỮNG LÒ RÈN GIỮA NÚI RỪNG

Một cuộc khởi nghĩa muốn tồn tại không thể chỉ dựa vào lòng dũng cảm.

Muốn chiến đấu lâu dài, nghĩa quân cần tổ chức, hậu cần, căn cứ và phương tiện chiến đấu.

Phan Đình Phùng hiểu điều đó.

Trong cuộc khởi nghĩa Hương Khê, bên cạnh việc xây dựng lực lượng, nghĩa quân còn chú trọng đến việc tự chủ về trang bị.

Người đảm nhiệm một vai trò đặc biệt quan trọng trong công việc này là Cao Thắng, một tướng trẻ tài năng của nghĩa quân.

Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, Cao Thắng đã tập hợp những người thợ có tay nghề từ các làng nghề truyền thống ở Hà Tĩnh.

Những người vốn quen với việc rèn nông cụ, làm công cụ sản xuất nay bắt tay vào một nhiệm vụ hoàn toàn khác.

Giữa núi rừng, những lò rèn bắt đầu đỏ lửa.

Những tiếng búa vang lên giữa rừng sâu.

Họ phải tìm cách tạo ra từng bộ phận, từng chi tiết bằng những phương tiện thủ công.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, nghĩa quân đã chế tạo khoảng 350 khẩu súng theo mẫu súng trường 1874 của Pháp, cùng một số lượng lớn đạn. Những khẩu súng này tuy còn hạn chế về kỹ thuật nhưng thể hiện trình độ chế tạo đáng kể trong điều kiện lúc bấy giờ.

Điều đáng nói ở đây không chỉ là những khẩu súng.

Điều đáng nói là tinh thần tự lực.

Trong hoàn cảnh bị đối phương áp đảo về phương tiện, nghĩa quân không ngồi chờ.

Họ tìm cách tự làm.

Không có nhà máy hiện đại, họ dùng lò rèn.

Không có dây chuyền công nghiệp, họ dùng bàn tay người thợ.

Không có điều kiện đầy đủ, họ dùng trí óc và sự kiên trì để bù đắp.

Đó là hình ảnh rất đẹp về sức sáng tạo của người Việt Nam cuối thế kỷ XIX.

Những người thợ vô danh ấy không trực tiếp đứng tên trong nhiều trang sử.

Nhưng mỗi nhát búa của họ đều góp một phần vào cuộc chiến đấu.

Mỗi đêm thức trắng bên lò rèn là một đêm họ gửi vào đó niềm tin rằng người Việt Nam phải tự đứng trên đôi chân của mình.

Đó chính là một trong những giá trị đáng nhớ của khởi nghĩa Hương Khê.

Yêu nước không chỉ là cầm vũ khí chiến đấu.

Yêu nước còn là dùng khả năng của mình để đóng góp cho đất nước trong hoàn cảnh khó khăn nhất.

Ngày hôm nay, chúng ta không còn sống giữa những lò rèn của núi rừng Vũ Quang.

Nhưng bài học ấy vẫn còn nguyên:

Một đất nước muốn mạnh phải biết tự chủ, sáng tạo và không đầu hàng trước hoàn cảnh thiếu thốn.