Từ những trận chống càn đến Mậu Thân 1968
Qua lời kể của ông Chama Léa Liệu, chúng tôi được nghe lại một chặng đường kéo dài từ những năm đầu ông tham gia lực lượng cách mạng cho đến Chiến dịch Mậu Thân năm 1968.
Theo lời ông, từ năm 1960, ông đã tham gia cùng lực lượng vũ trang địa phương ở Bác Ái. Khi ấy, chiến tranh đã tạo nên nhiều biến động đối với cuộc sống của người dân. Những cuộc càn quét liên tiếp đặt lực lượng cách mạng và quần chúng vào một hoàn cảnh đầy khó khăn.
Ông cùng đồng đội tham gia chống càn, giữ gìn cơ sở và duy trì hoạt động cách mạng trên địa bàn. Công việc của người lính khi ấy không chỉ đơn giản là cầm súng chiến đấu. Trong nhiều hoàn cảnh, họ phải bám địa bàn, dựa vào nhân dân và cùng nhân dân vượt qua những thời điểm khó khăn.
Những ký ức ấy tiếp tục được ông nhắc đến khi kể về năm 1967.
Theo lời ông, cuộc càn quét năm ấy là một trong những dấu mốc mà ông còn nhớ rõ. Những vùng đất như Ma Ty, Tà Lú được ông nhắc lại trong mạch câu chuyện về những năm tháng chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương.
Chúng tôi hỏi ông về những ngày tháng ấy. Ông kể chậm rãi, đôi lúc dừng lại để nhớ về từng địa danh, từng giai đoạn.
Nghe ông kể, chúng tôi nhận thấy rằng ký ức chiến tranh của ông không chỉ có tiếng súng hay những trận đánh. Trong đó còn có hình ảnh của quê hương, của những người dân cùng sống trên mảnh đất Bác Ái và của những đồng đội đã cùng ông thực hiện nhiệm vụ.
Sau những năm tháng chống càn, cuộc kháng chiến bước sang năm 1968 với Chiến dịch Mậu Thân.
Theo lời ông Chama Léa Liệu, trong chiến dịch này, lực lượng vũ trang huyện Bác Ái đã phối hợp với bộ đội chủ lực của tỉnh để tổ chức hoạt động tiến công trên nhiều địa bàn.
Ông tiếp tục tham gia trong đội hình lực lượng vũ trang địa phương.
Một trong những địa điểm được ông nhắc đến là ấp Phá Kiềng. Tại đây, lực lượng vũ trang huyện Bác Ái phối hợp với quân chủ lực của tỉnh tiến công, góp phần tạo điều kiện để lực lượng cách mạng mở rộng hoạt động trên địa bàn.
Không dừng lại ở hoạt động chiến đấu, lực lượng vũ trang địa phương còn có nhiệm vụ hỗ trợ quần chúng đứng lên giành chính quyền tại các ấp dọc tuyến đường 11 và đường 1.
Đây là điểm mà chúng tôi đặc biệt chú ý khi ghi lại câu chuyện của ông.
Bởi qua lời kể ấy, chiến tranh hiện lên không chỉ với những người lính trực tiếp chiến đấu. Phong trào cách mạng còn có sự tham gia của quần chúng. Người dân vừa là chỗ dựa cho lực lượng vũ trang, vừa góp phần vào các hoạt động đấu tranh tại địa phương.
Khi kể lại những năm tháng ấy, ông không tách mình khỏi cộng đồng. Trong câu chuyện của ông luôn có đồng đội, có lực lượng địa phương và có nhân dân.
Có lẽ chính vì vậy mà khi nhìn lại cuộc đời mình, ông không xem những năm tháng chiến tranh chỉ là câu chuyện riêng của một người lính.
Đó là câu chuyện của cả một vùng quê.
Từ những trận chống càn năm 1960, những biến động năm 1967 đến Chiến dịch Mậu Thân năm 1968, ông Chama Léa Liệu đã chứng kiến một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử Bác Ái.
Và hôm nay, chúng tôi ghi lại lời kể ấy như một cách lưu giữ ký ức của một thế hệ đã từng sống, chiến đấu và đi qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.

