TỪ NỮ TRINH SÁT VIỆT BẮC ĐẾN TIẾNG HÁT TUYẾN LỬA

Đào Thị Đoan sinh năm 1932 trong một gia đình người Tày tại Cao Bằng. Từ khoảng 12–13 tuổi, bà đã tham gia các hoạt động thanh niên và du kích tại địa phương. Năm 1948, khi 16 tuổi, bà được tuyển vào lực lượng Công an và đưa về Nha Công an Trung ương tại Chiến khu Việt Bắc.

Tại đây, Tổng Giám đốc Nha Công an Trung ương Lê Giản đặt cho bà bí danh Lê Thu. Sau một thời gian huấn luyện, bà được giao làm thư ký, học nghiệp vụ và thực hiện những công việc trinh sát phù hợp. Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ trong chiến khu còn tăng gia sản xuất để cải thiện đời sống.

Lê Thu có năng khiếu ca hát nên trở thành thành viên nòng cốt của đội văn nghệ Nha Công an Trung ương. Những đêm lửa trại giữa núi rừng, tiếng hát của bà giúp cán bộ, chiến sĩ vơi bớt nỗi nhớ nhà và giữ vững niềm tin vào ngày thắng lợi.

Sau khi kết hôn với cán bộ Công an Cao Phòng năm 1950, Lê Thu vẫn tiếp tục nhận nhiệm vụ. Bà từng vào hoạt động tại nội thành Hà Nội với vỏ bọc hợp pháp, dựa vào các cơ sở để tìm hiểu tình hình và thu gom thuốc men, thực phẩm đưa trở lại chiến khu. Có chuyến công tác kéo dài tới nhiều tuần.

Sau năm 1954, do Đài Tiếng nói Việt Nam đang thiếu cán bộ văn nghệ, bà được biệt phái sang Đài. Ban đầu Lê Thu vừa làm phát thanh viên vừa hát; về sau bà tập trung vào công việc biểu diễn và gắn bó với Đài trong 37 năm.

Trong những năm đất nước còn chia cắt, bà cùng các nghệ sĩ đến Vĩnh Linh, các đơn vị phòng không, nhà máy, mỏ và những vùng thường xuyên bị đánh phá. Họ biểu diễn ngay bên chiến hào hoặc tại nơi bộ đội, công nhân đang làm nhiệm vụ. Tiếng hát trở thành một hình thức động viên tinh thần trong hoàn cảnh chiến tranh.