“Từ phá thế bao vây đến hội nhập khu vực”
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm sinh năm 1929, là nhà ngoại giao tiêu biểu, từng giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Đồng chí có nhiều đóng góp trong quá trình triển khai đường lối đối ngoại đổi mới, đặc biệt trong việc mở rộng quan hệ của Việt Nam với các nước và thúc đẩy tiến trình hội nhập ASEAN.
Đầu thập niên 1990, Việt Nam đứng trước một cơ hội lịch sử. Sau nhiều năm chịu ảnh hưởng của những căng thẳng trong quan hệ quốc tế, môi trường đối ngoại bắt đầu có những chuyển biến tích cực. Một nhiệm vụ quan trọng đặt ra là làm thế nào để Việt Nam không đứng ngoài quá trình hợp tác đang diễn ra mạnh mẽ ở Đông Nam Á.
ASEAN khi đó đã trở thành một tổ chức khu vực quan trọng. Việc Việt Nam tham gia ASEAN không đơn thuần là trở thành thành viên của một tổ chức quốc tế. Đó còn là bước đi thể hiện sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy đối ngoại: từ một quốc gia chịu nhiều tác động của đối đầu sang chủ động tham gia xây dựng môi trường hợp tác khu vực.
Trong quá trình chuẩn bị cho việc gia nhập ASEAN, ngành ngoại giao Việt Nam phải tiến hành rất nhiều công việc: nghiên cứu các cơ chế hoạt động của ASEAN, xây dựng quan hệ với từng quốc gia thành viên, xử lý những khác biệt và tạo dựng lòng tin.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm cùng các nhà ngoại giao Việt Nam đã tham gia tích cực vào quá trình đó. Với kinh nghiệm ngoại giao và khả năng xử lý quan hệ quốc tế, ông góp phần thúc đẩy quan hệ giữa Việt Nam với các nước Đông Nam Á.
Ngày 28/7/1995, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ bảy của ASEAN.
Đó là một khoảnh khắc lịch sử. Sau nhiều năm chiến tranh và chia rẽ, Việt Nam chính thức bước vào một cộng đồng khu vực mà ở đó các quốc gia cùng hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển.
Sự kiện này cũng tạo ra những cơ hội mới cho kinh tế Việt Nam. Doanh nghiệp có thêm thị trường, giao lưu thương mại phát triển, hợp tác giáo dục và văn hóa được mở rộng. Người Việt Nam có thêm cơ hội tiếp xúc với các quốc gia trong khu vực.
Quan trọng hơn, ASEAN trở thành một không gian để Việt Nam tham gia vào quá trình xây dựng các quy tắc và cơ chế hợp tác khu vực.
Nhìn lại câu chuyện đó, có thể thấy hội nhập không xảy ra chỉ bằng một quyết định. Đằng sau ngày Việt Nam gia nhập ASEAN là nhiều năm chuẩn bị, xây dựng lòng tin và kiên trì đối thoại.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, ASEAN không còn là một khái niệm xa lạ. Sinh viên Việt Nam có thể học tập tại các nước ASEAN, doanh nghiệp có thể bán hàng sang các thị trường khu vực và người trẻ có thể làm việc trong môi trường quốc tế.
Tất cả những điều đó đều có một phần nền móng được đặt từ những bước đi đối ngoại trong những năm đầu Đổi mới.
