TỪ PHI CÔNG CHIẾN ĐẤU ĐẾN NGƯỜI LÃNH ĐẠO NGÀNH HÀNG KHÔNG - NGUYỄN TIẾN SÂM

Nguyễn Tiến Sâm là một phi công tiêu biểu của Không quân Nhân dân Việt Nam, người đã có nhiều đóng góp nổi bật trong chiến tranh cũng như thời bình. Ông sinh năm 1946 tại xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội và nhập ngũ vào tháng 6 năm 1965, bắt đầu con đường binh nghiệp gắn liền với bầu trời Tổ quốc.

Ngay trong năm nhập ngũ, ông được cử sang Krasnodar (Liên Xô) học tập để trở thành phi công chiến đấu. Sau quá trình đào tạo nghiêm ngặt, ông trở về nước, tham gia lực lượng không quân và đảm nhiệm vai trò trung úy, trung đội trưởng thuộc đại đội 3 máy bay MiG-21, trung đoàn 927, sư đoàn 371.

Trong giai đoạn chiến đấu ác liệt năm 1972, ông đã trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến quan trọng. Từ ngày 5 tháng 7 đến ngày 5 tháng 10 năm 1972, ông tham gia 6 trận, sử dụng 9 quả tên lửa và bắn rơi 5 máy bay Mỹ, đồng thời yểm hộ cho đồng đội bắn hạ thêm 5 chiếc khác. Trong trận ngày 5 tháng 7 năm 1972 tại vùng trời Hà Bắc, ông đã bình tĩnh xử lý tình huống nguy hiểm khi máy bay bị ảnh hưởng bởi vụ nổ gần, điều khiển thành công để hạ cánh an toàn thay vì phải nhảy dù.

Tiếp đó, trong trận ngày 29 tháng 7 năm 1972 tại Lạng Sơn, dù phải đối đầu với lực lượng địch đông hơn và có ưu thế, ông vẫn mưu trí, dũng cảm xông thẳng vào đội hình và bắn rơi một máy bay. Đến ngày 12 tháng 9 năm 1972, ông chỉ huy biên đội tiến công đội hình 8 chiếc F4, phối hợp cùng đồng đội tiêu diệt thêm 2 máy bay địch. Những chiến công đó thể hiện rõ bản lĩnh, sự bình tĩnh và khả năng chỉ huy của ông trong những tình huống chiến đấu khốc liệt.

Với thành tích xuất sắc, ông được tặng nhiều Huân chương Chiến công các hạng và bốn lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu. Ngày 11 tháng 1 năm 1973, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp to lớn trong chiến đấu.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục học tập tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Liên Xô và Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, không ngừng nâng cao trình độ. Năm 1989, ông giữ chức Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Đến năm 1998, ông chuyển sang lĩnh vực dân sự, đảm nhiệm chức Cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Việt Nam, sau đó là Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải từ năm 2002 đến năm 2007.

Sau nhiều năm cống hiến không ngừng nghỉ cho quân đội và ngành hàng không, ông nghỉ hưu năm 2007. Cuộc đời của Nguyễn Tiến Sâm là hành trình tiêu biểu của một người lính – từ chiến đấu anh dũng trên bầu trời đến đóng góp quan trọng trong xây dựng và phát triển ngành hàng không dân dụng. Ông qua đời vào ngày 21 tháng 8 năm 2019, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử quân đội và ngành giao thông vận tải Việt Nam.