Từ Quang Trung đến thế hệ hôm nay – giữ lấy khí phách và trách nhiệm với đất nước

Lịch sử có những nhân vật mà mỗi khi nhắc đến tên tuổi, người ta không chỉ nhớ một con người mà còn nhớ đến cả một thời đại.

Nguyễn Huệ – Hoàng đế Quang Trung là một nhân vật như vậy.

Ông sinh năm 1753, bước vào con đường chiến đấu khi tuổi đời còn rất trẻ và dành phần lớn cuộc đời cho những cuộc chiến tranh liên tiếp. Nguồn tư liệu ghi nhận ông đã có khoảng 20 năm hoạt động và chiến đấu, trước khi qua đời ở tuổi 39.

Hai mươi năm ấy là một hành trình đầy thử thách.

Từ những ngày đầu xây dựng lực lượng Tây Sơn, Nguyễn Huệ từng bước trưởng thành qua chiến trường. Ông tham gia đánh chúa Nguyễn, tiến vào Gia Định, đánh quân Xiêm ở Rạch Gầm – Xoài Mút, tiến ra Bắc Hà, đánh đổ thế lực họ Trịnh và cuối cùng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Thanh.

Khi quân Thanh tiến vào nước ta, ông không lựa chọn lùi bước. Ông lên ngôi Hoàng đế Quang Trung, tổ chức lực lượng và quyết định tiến quân ra Bắc trong tình thế vô cùng cấp bách.

Đó là khí phách.

Nhưng khí phách không phải sự liều lĩnh.

Nguyễn Huệ thể hiện khả năng tính toán thời cơ, lựa chọn chiến thuật và tổ chức lực lượng. Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút cho thấy khả năng tận dụng địa hình và nghi binh; cuộc tiến quân ra Bắc năm 1788–1789 cho thấy khả năng tổ chức một cuộc hành quân thần tốc trong hoàn cảnh cấp bách.

Đó là trí tuệ.

Nhưng Nguyễn Huệ cũng không chỉ là người của chiến trận.

Trong thời gian trị nước, ông chú trọng đến việc xây dựng đất nước, đề ra các kế hoạch liên quan đến kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự và trọng dụng nhân tài.

Đó là trách nhiệm.

Và chính ở đây, bài học về Nguyễn Huệ trở nên gần gũi với thế hệ hôm nay.

Thế hệ trẻ không cần phải trở thành những vị tướng trên chiến trường. Nhưng mỗi người đều có một "chiến trường" của riêng mình: học tập, lao động, nghiên cứu, sáng tạo và cống hiến.

Từ Nguyễn Huệ, có thể kế thừa trước hết là ý chí vượt qua nghịch cảnh. Khi hoàn cảnh khó khăn, không được vội vàng đầu hàng số phận.

Có thể kế thừa tinh thần chủ động. Nguyễn Huệ nhiều lần đứng trước những tình thế cấp bách nhưng luôn tìm cách giành lại thế chủ động. Người trẻ hôm nay cũng cần chủ động học hỏi, chủ động rèn luyện và chủ động chịu trách nhiệm về tương lai của mình.

Có thể kế thừa tinh thần trọng dụng tri thức và nhân tài. Một đất nước muốn phát triển không thể thiếu những con người có năng lực và một môi trường biết trân trọng năng lực ấy.

Và trên hết, có thể kế thừa ý thức đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

Cuộc đời Nguyễn Huệ kết thúc khi ông mới 39 tuổi. Nhưng những gì ông để lại đã vượt xa tuổi đời của một con người. Những đóng góp của ông gắn liền với sự nghiệp thống nhất đất nước và cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của Tây Sơn.

Nguyễn Huệ đã đi qua lịch sử bằng những chiến thắng.

Nhưng điều khiến hậu thế còn nhắc đến ông không chỉ là những chiến thắng ấy.

Đó là khí phách của một con người dám đứng trước thời cuộc; trí tuệ của một người biết tìm cách chiến thắng trong thế khó; và trách nhiệm của một người luôn hướng sức mạnh của mình vào những việc lớn của đất nước.

Hơn hai thế kỷ đã trôi qua.

Chiến trường xưa đã trở thành những địa danh lịch sử. Những người lính năm nào đã trở về với lịch sử. Nhưng tinh thần của một thời đại vẫn còn đó.

Đánh để giữ nước.
Học để dựng nước.
Có bản lĩnh để vượt qua thử thách.
Có trí tuệ để làm nên việc lớn.
Và có trách nhiệm để những gì mình làm hôm nay trở thành giá trị cho ngày mai.

Đó chính là phần khí phách mà thế hệ sau có thể kế thừa từ Nguyễn Huệ – Quang Trung.