Từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Trung ương

Sau nhiều năm gắn bó với Thành phố Hồ Chí Minh, Võ Văn Kiệt được giao những nhiệm vụ ngày càng quan trọng ở Trung ương. Những kinh nghiệm mà ông tích lũy tại một đô thị lớn giúp ông có góc nhìn thực tế về những vấn đề của nền kinh tế. Việt Nam bước vào thập niên 1980 với nhiều khó khăn. Sản xuất chưa đáp ứng nhu cầu, đời sống nhân dân còn thiếu thốn và cơ chế quản lý kinh tế bộc lộ nhiều hạn chế. Trong hoàn cảnh đó, những cán bộ từng trực tiếp trải nghiệm thực tế như Võ Văn Kiệt có cơ hội đóng góp những cách nhìn mới. Năm 1982, ông được bầu vào Bộ Chính trị và giữ nhiều trọng trách ở Trung ương. Năm 1987, ông trở thành Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng. Sau khi Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng qua đời năm 1988, Võ Văn Kiệt được giao quyền Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng trong một thời gian, trước khi tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách cao hơn. Đây là thời kỳ công cuộc Đổi mới đã bắt đầu được triển khai sau Đại hội VI năm 1986. Những vấn đề từng xuất hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh nay trở thành câu hỏi của cả nước: làm thế nào để giải phóng sức sản xuất, cải thiện đời sống và tạo động lực cho nền kinh tế. Võ Văn Kiệt là một trong những người có quan điểm mạnh mẽ về việc cần xuất phát từ thực tế. Ông cho rằng chính sách phải tạo điều kiện để con người phát huy năng lực và sản xuất phải tạo ra giá trị thật cho xã hội. Những năm ở Trung ương giúp ông mở rộng tầm nhìn từ một thành phố sang toàn bộ nền kinh tế quốc gia. Ông cũng nhận thức rõ rằng Việt Nam không thể phát triển nếu tách khỏi những thay đổi của thế giới. Vì vậy, đổi mới trong nước phải đi cùng mở rộng quan hệ đối ngoại. Đến năm 1991, khi ông trở thành Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, đất nước bước vào một giai đoạn đặc biệt quan trọng. Võ Văn Kiệt lúc này không còn chỉ giải quyết những vấn đề của một địa phương mà phải tham gia quyết định những vấn đề có ảnh hưởng đến tương lai quốc gia.