TỪ TIỂU ĐOÀN BỘ BINH ĐẾN BINH CHỦNG TĂNG THIẾT GIÁP

Những năm đầu trong quân ngũ, Nguyễn Xuân Liêm là một người lính bộ binh đúng nghĩa. Ông thuộc Tiểu đoàn 53A Tỉnh đội Thái Bình – một đơn vị chủ lực địa phương, trực tiếp tham gia chiến đấu và bảo vệ hậu phương miền Bắc trong giai đoạn chiến tranh ngày càng ác liệt. Với người lính trẻ quê thôn An Liêm, bộ binh không chỉ là binh chủng đầu tiên, mà còn là nơi rèn giũa ý chí, kỷ luật và tinh thần đồng đội.

Trong ký ức của ông, những ngày làm lính bộ binh là chuỗi ngày gian khổ nhưng giàu cảm xúc. Hành quân bộ hàng chục cây số, ngủ rừng, băng suối, đào công sự trong mưa bom bão đạn – tất cả đã trở thành một phần quen thuộc của đời lính. Khi ấy, vũ khí chủ yếu là súng bộ binh, lựu đạn, mìn tự tạo. Mỗi trận đánh đều đòi hỏi sự gan dạ, mưu trí và tinh thần sẵn sàng hy sinh.

Người lính bộ binh Nguyễn Xuân Liêm hiểu rất rõ giá trị của từng tấc đất, từng con đường, từng làng quê được bảo vệ. Chính những tháng năm ấy đã giúp ông hình thành bản lĩnh vững vàng, biết chịu đựng gian khổ và đặt lợi ích tập thể lên trên bản thân mình. Nhưng chiến tranh không đứng yên, và con đường binh nghiệp của ông cũng vậy.

Bước sang những năm đầu thập niên 1970, cục diện chiến trường có nhiều thay đổi lớn. Cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, yêu cầu về lực lượng cơ giới, hỏa lực mạnh ngày càng cao. Trong bối cảnh đó, Quân đội nhân dân Việt Nam đẩy mạnh xây dựng và phát triển Binh chủng Tăng thiết giáp – lực lượng được xem là “quả đấm thép” trên chiến trường.

Tháng 5 năm 1972, Nguyễn Xuân Liêm nhận được quyết định điều động sang Binh chủng Tăng thiết giáp. Đó là một bước ngoặt lớn, không chỉ về chuyên môn quân sự, mà còn là bước ngoặt của cả cuộc đời người lính. Từ một chiến sĩ bộ binh quen đi bộ, đào hào, bám đất, ông bước vào thế giới hoàn toàn khác – thế giới của thép, động cơ và hỏa lực mạnh.

Ban đầu, không ít bỡ ngỡ và lo lắng. Xe tăng là vũ khí hiện đại, phức tạp, đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, sự phối hợp chính xác của cả kíp xe. Người lính quê lúa Nguyễn Xuân Liêm lần đầu tiếp xúc với những khối thép nặng hàng chục tấn, với động cơ gầm rú, với pháo chính và súng máy đồng trục. Ông hiểu rằng, chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể trả giá bằng tính mạng của cả kíp xe.

Những ngày huấn luyện đầu tiên là thử thách thực sự. Học cấu tạo xe, học bảo dưỡng, học điều khiển, học bắn pháo – mọi thứ đều mới mẻ. Nhưng với bản chất cần cù của người nông dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, Nguyễn Xuân Liêm không nản chí. Ông học từng chi tiết, ghi nhớ từng thao tác, luyện tập đến thuần thục.

Quan trọng hơn, ông sớm nhận ra rằng, xe tăng không phải là sức mạnh của một cá nhân, mà là sức mạnh của tập thể. Mỗi kíp xe là một chỉnh thể thống nhất, nơi người chỉ huy, lái xe, pháo thủ, nạp đạn phải hiểu nhau đến từng cử chỉ. Những tháng ngày huấn luyện đã giúp Nguyễn Xuân Liêm hình thành phong cách chỉ huy sau này: bình tĩnh, quyết đoán, nhưng luôn đặt sự an toàn và tinh thần đồng đội lên hàng đầu.

Khi chính thức bước vào chiến trường với tư cách là lính xe tăng, Nguyễn Xuân Liêm cảm nhận rất rõ sự khác biệt so với bộ binh. Nếu bộ binh phải bám đất, đánh gần, thì xe tăng là mũi xung kích, trực diện đối đầu với hỏa lực mạnh của địch. Xe tăng vừa là vũ khí tấn công, vừa là mục tiêu lớn, dễ bị phát hiện và tập trung hỏa lực.

Những trận đánh đầu tiên đã dạy cho ông bài học sâu sắc về sự khốc liệt của chiến tranh cơ giới. Có những lúc xe bị trúng đạn, rung lắc dữ dội; có những thời điểm tưởng như không thể tiếp tục tiến lên. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh của người lính bộ binh năm xưa lại phát huy tác dụng. Nguyễn Xuân Liêm biết giữ bình tĩnh, biết động viên anh em, biết tìm cách vượt qua tình huống khó khăn.

Sự kết hợp giữa kinh nghiệm bộ binh và kỹ năng xe tăng đã giúp ông nhanh chóng trưởng thành. Ông hiểu địa hình, hiểu cách phối hợp với bộ binh, hiểu tâm lý chiến trường. Điều đó đặc biệt quan trọng trong những trận đánh then chốt sau này, nhất là trong chiến dịch Phước Long đầu năm 1975.

Từ một người lính bộ binh xuất thân từ Tiểu đoàn 53A, Nguyễn Xuân Liêm đã trở thành người chỉ huy xe tăng dày dạn trận mạc. Quyết định táo bạo “còn người, còn xe, một xe cũng tấn công” trong trận Phước Long không phải là hành động bột phát, mà là kết quả của cả một quá trình rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm từ bộ binh đến tăng thiết giáp.

Sau chiến tranh, khi nhìn lại con đường binh nghiệp của mình, Nguyễn Xuân Liêm thường nói rằng, chính quãng thời gian làm lính bộ binh đã đặt nền móng cho mọi chiến công sau này. Nếu không có những năm tháng gian khổ ấy, ông khó có thể đứng vững trong những khoảnh khắc sinh tử của đời lính xe tăng.

Từ Tiểu đoàn bộ binh đến Binh chủng Tăng thiết giáp, đó không chỉ là sự chuyển đổi về binh chủng, mà là hành trình trưởng thành của một con người. Hành trình ấy phản ánh rõ nét hình ảnh người lính cách mạng Việt Nam: sẵn sàng thích nghi, sẵn sàng học hỏi, sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở bất cứ vị trí nào Tổ quốc cần.

Ngày nay, khi trở về cuộc sống đời thường tại xã Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên, Nguyễn Xuân Liêm vẫn giữ tác phong giản dị, khiêm nhường. Nhưng trong ký ức của ông, những ngày từ bộ binh đến tăng thiết giáp vẫn luôn sống động – như một minh chứng cho tinh thần vượt lên chính mình của người lính quê lúa trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại.