TỪ VĂN PHƯỚC – NGƯỜI MỞ LỐI THOÁT TỪ LÒNG ĐỊA ĐẠO THUẬN GIAO

Tháng 11 năm 1965.

Trên mặt đất, tiếng xe tăng gầm rú.

Dưới lòng địa đạo ở Thuận Giao, không khí ngày càng ngột ngạt.

Nhiều đoạn đường hầm đã bị sức nặng của xe cơ giới phía trên làm sập, đất đá bịt kín lối thoát.

Một nhóm chiến sĩ bị mắc lại bên trong.

Phía trên là lực lượng Mỹ đang càn quét.

Phía dưới là bóng tối, thiếu dưỡng khí và những khối đất nặng chặn trước mặt.

Trong tình thế ấy, Từ Văn Phước bắt đầu dùng chính đôi tay mình để đào.

Từng nắm đất.

Từng đoạn rễ cây.

Từng centimet đường hầm.

Có lúc ông kiệt sức đến mức ngất đi.

Nhưng khi tỉnh lại, ông tiếp tục đào.

Và sau nhiều giờ, một lối thoát cuối cùng cũng hiện ra.

Miệng hầm thông lên mặt đất chỉ cách lực lượng Mỹ khoảng 10 mét.

Nhưng tất cả đồng đội đã được đưa ra ngoài an toàn.

Từ hoạt động bí mật đến người lính đặc công

Từ Văn Phước, còn có tên Từ Văn Phao, sinh năm 1936, quê xã Bình Chuân, huyện Thuận An, tỉnh Sông Bé.

Trước khi nhập ngũ, ông hoạt động trong lực lượng tự vệ bí mật.

Công việc của ông khi ấy rất đa dạng:

thông tin liên lạc, dẫn đường đưa đón cán bộ, hỗ trợ xây dựng cơ sở và tham gia phá ấp chiến lược.

Tháng 9/1963, Từ Văn Phước nhập ngũ.

Từ một cán bộ cơ sở, ông dần trưởng thành trong lực lượng trinh sát đặc công, nơi đòi hỏi sự gan dạ, bí mật và khả năng xử trí linh hoạt trong những tình huống hết sức phức tạp.

Nửa tháng nằm hầm ở An Thạnh

Năm 1964, Từ Văn Phước nhận nhiệm vụ luồn sâu vào vùng yếu xã An Thạnh.

Đây là địa bàn cơ sở cách mạng còn mỏng và bị kiểm soát chặt.

Suốt nửa tháng, ông cùng cán bộ địa phương phải sống trong điều kiện đặc biệt:

ban ngày nằm dưới hầm bí mật,

ăn cơm vắt,

ban đêm mới ra ngoài tìm cách bắt liên lạc với quần chúng.

Từng gia đình.

Từng đầu mối.

Từng người có thể tin cậy.

Từ Văn Phước cùng đồng đội kiên trì xây dựng lại mạng lưới cơ sở và vận động nhân dân đấu tranh.

Theo tư liệu, kết quả là ấp chiến lược bị phá, địa phương được giải phóng, tạo điều kiện hình thành đội du kích bám trụ và phát triển phong trào cách mạng.

Ông tiếp tục được giao những nhiệm vụ tương tự tại các vùng khó khăn hơn.

Tân Ba – nơi gần như không có cơ sở

Một lần khác, Từ Văn Phước dẫn một tổ vào xã Tân Ba.

Khó khăn lớn nhất là gần như không có cơ sở quần chúng hỗ trợ.

Không người dẫn đường.

Không nơi che giấu chắc chắn.

Không nguồn tin đáng tin cậy.

Từ Văn Phước động viên anh em giữ vững quyết tâm, chủ động điều tra từng khu vực và tìm những cách đánh nhỏ để từng bước phá thế kiểm soát.

Sau một thời gian, theo tư liệu, tổ của ông đã diệt và làm bị thương 19 đối phương.

Lực lượng còn lại dần co cụm rồi rút khỏi địa bàn.

Từ đó, cơ sở địa phương được khôi phục và phong trào quần chúng có điều kiện phát triển.

Nhưng thử thách lớn nhất của Từ Văn Phước đến vào cuối năm 1965.

Thuận Giao – khi địa đạo trở thành chiếc bẫy

Tháng 11/1965, quân Mỹ huy động lực lượng lớn, có không quân, pháo binh và xe cơ giới, mở cuộc càn vào Thuận Giao.

Từ Văn Phước cùng đồng đội sử dụng hệ thống địa đạo để cơ động, bám sát lực lượng càn và tổ chức chiến đấu.

Họ vừa đánh bộ binh, vừa tìm cách đối phó xe bọc thép.

Đến khi nhận lệnh rút, một tình huống nguy hiểm xuất hiện.

Xe tăng đi qua phía trên đã làm nhiều đoạn địa đạo sụp xuống.

Lối về bị chặn.

Không khí trong đường hầm ngày càng ít.

Không có ánh sáng.

Phía trên, tiếng động cơ vẫn vang lên liên tục.

Nếu không tìm được đường thoát, cả nhóm có thể bị mắc kẹt.

Từ Văn Phước bắt đầu đào.

Dùng tay moi từng nắm đất

Không có phương tiện đào bới thích hợp.

Ông dùng tay.

Đất mềm thì moi.

Gặp rễ cây, ông lấy dao cắt từng đoạn.

Rồi lại đào tiếp.

Công việc kéo dài hàng giờ.

Không gian kín khiến việc hô hấp ngày càng khó khăn.

Từ Văn Phước mệt lả.

Có lúc ông ngất đi vì thiếu không khí và kiệt sức.

Nhưng sau khi tỉnh lại, người trinh sát đặc công tiếp tục công việc.

Bởi phía sau ông là đồng đội.

Cuối cùng, lớp đất phía trước mỏng dần.

Ánh sáng lọt vào.

Từ Văn Phước mở được một lối thông lên mặt đất.

Nhưng hiểm nguy vẫn chưa hết.

Miệng hầm chỉ cách quân Mỹ khoảng 10 mét.

Ông cùng đồng đội lợi dụng thời cơ bí mật thoát ra.

Theo tư liệu, toàn bộ anh em được đưa về vị trí an toàn.

Không phải một trận đánh trực tiếp, nhưng đó là một trong những khoảnh khắc thể hiện rõ nhất phẩm chất của Từ Văn Phước:

kiên trì đến cùng và không bỏ đồng đội lại phía sau.

Những trận đánh từ đường số 1 đến Bình Nhâm

Sang năm 1966, Từ Văn Phước tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ trinh sát và đặc công.

Ông nhiều lần nghiên cứu tuyến giao thông, bố trí mìn đánh xe cơ giới hoặc tổ chức tập kích lực lượng Nam Triều Tiên.

Có trận, ông cải trang thành dân thường, tiếp cận mục tiêu ngay trên những đoạn đường trống trải rồi bất ngờ tổ chức đánh.

Tháng 2/1967, Từ Văn Phước dẫn một số chiến sĩ thâm nhập vùng Bình Nhâm.

Họ đào hầm bí mật và bám địa bàn gần một tuần để theo dõi hoạt động đối phương.

Sau đó, lực lượng tổ chức liên tiếp hai trận đánh, góp phần phá kế hoạch bình định tại khu vực.

Những hoạt động ấy cho thấy đặc trưng của người lính trinh sát đặc công:

không chỉ đánh giỏi,

mà còn phải ẩn mình lâu ngày, nắm quy luật và chờ đúng thời cơ.

37 trận của người trinh sát Lái Thiêu

Từ năm 1963 đến đầu năm 1967, theo hồ sơ thành tích, Từ Văn Phước tham gia 37 trận, trực tiếp diệt 266 quân đối phương, trong đó có 105 lính Mỹ; bắt sống 6 người; phá hủy 14 xe cơ giới; đánh sập 2 cầu và 4 công sở.

Ông được tặng 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, hai năm liền 1965–1966 là Chiến sĩ thi đua, cùng 17 lần đạt các danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt cơ giới và Dũng sĩ Quyết thắng.

Khi được tuyên dương, Từ Văn Phước là Trung đội trưởng trinh sát đặc công quận Lái Thiêu.

Ngày 17 tháng 9 năm 1967, ông được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Trong rất nhiều trận đánh của Từ Văn Phước, có lẽ câu chuyện Thuận Giao vẫn là hình ảnh đặc biệt nhất.

Không có tiếng hô xung phong.

Không có một trận địa rộng lớn.

Chỉ có bóng tối của đường hầm, hơi thở ngày càng khó khăn và những bàn tay đầy đất.

Từ Văn Phước đã đào cho đến khi mở được một con đường.

Không chỉ là con đường thoát khỏi địa đạo.

Mà là con đường đưa toàn bộ đồng đội trở về an toàn.