TỪ XA LẠ THÀNH BẠN THÂN – CÂU CHUYỆN CỦA HOÀNG NGỌC TỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC LÀO
TỪ XA LẠ THÀNH BẠN THÂN – CÂU CHUYỆN CỦA HOÀNG NGỌC TỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC LÀO
Những ngày đầu đặt chân lên đất nước Lào, đồng chí Hoàng Ngọc Tỷ vẫn còn bỡ ngỡ trước mọi thứ: ngôn ngữ khác biệt, phong tục lạ lẫm, núi rừng mênh mông và cả những ánh mắt dè dặt ban đầu của người dân bản. Giữa những gương mặt xa lạ ấy, đồng chí chưa thể ngờ rằng, nơi đây mình sẽ có được một người bạn thân thiết như ruột thịt – một người bạn Lào đã gắn bó với anh suốt những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế.
Người bạn ấy là Khăm-Phăn, một thanh niên Lào hiền lành, tham gia lực lượng du kích địa phương. Lần đầu gặp nhau trong một buổi phối hợp công tác, hai người gần như không trao đổi được nhiều lời vì bất đồng ngôn ngữ. Chỉ có những cái gật đầu, ánh mắt dò xét và nụ cười còn ngượng ngùng. Khi ấy, Hoàng Ngọc Tỷ và Khăm-Phăn chỉ là hai người lính ở hai quốc gia, cùng chung một chiến hào nhưng vẫn còn xa lạ.
Sự xa lạ ấy dần tan biến qua những ngày cùng hành quân, cùng ăn cơm nắm giữa rừng, cùng đào công sự và canh gác ban đêm. Trong một lần đi trinh sát, Hoàng Ngọc Tỷ bị trượt chân ngã xuống sườn dốc đá. Chính Khăm-Phăn đã kịp thời kéo anh lại, giữ chặt tay không buông dù mưa trơn, đất lở. Không cần lời nói, hành động ấy đã nói lên tất cả – sự tin cậy được hình thành từ hiểm nguy.
Từ đó, họ gắn bó với nhau hơn. Khăm-Phăn dạy Hoàng Ngọc Tỷ những câu tiếng Lào đơn giản, cách chào hỏi bà con trong bản, cách ăn xôi nếp bằng tay sao cho đúng phong tục. Đổi lại, Hoàng Ngọc Tỷ dạy bạn mình vài câu tiếng Việt, kể cho Khăm-Phăn nghe về quê hương Yên Sơn, về những dòng sông, cánh đồng và ước mơ ngày hòa bình.
Những buổi tối hiếm hoi yên tiếng súng, hai người ngồi bên bếp lửa, cùng nghe bà con hát dân ca Lào. Có lúc, Hoàng Ngọc Tỷ cất tiếng hát một bài ca Việt Nam, Khăm-Phăn không hiểu hết lời nhưng vẫn vỗ tay theo nhịp, cười hiền lành. Âm nhạc, nụ cười và sự chân thành đã xóa nhòa mọi khoảng cách ngôn ngữ, quốc tịch.
Trong một trận đánh ác liệt, Khăm-Phăn bị mảnh đạn sượt qua chân. Hoàng Ngọc Tỷ đã cõng bạn băng rừng suốt nhiều giờ để đưa về nơi an toàn. Khi vết thương lành lại, Khăm-Phăn nắm chặt tay anh, nói bằng tiếng Việt còn chưa sõi:
“Anh Tỷ – anh em.”
Chỉ hai từ ngắn gọn ấy nhưng chứa đựng cả tình bạn, tình đồng chí vượt qua biên giới.
Ngày chia tay, khi đơn vị Hoàng Ngọc Tỷ hoàn thành nhiệm vụ, Khăm-Phăn tặng anh chiếc vòng chỉ trắng buộc cổ tay – theo phong tục Lào, đó là lời chúc bình an và lời hẹn ngày gặp lại. Hai người không hứa hẹn nhiều, chỉ ôm nhau thật chặt giữa sân bản, như anh em ruột thịt.
Nhiều năm sau, dù mỗi người sống trên quê hương mình, ký ức về tình bạn ấy vẫn luôn khắc sâu trong lòng đồng chí Hoàng Ngọc Tỷ. Từ một người xa lạ nơi đất khách, Khăm-Phăn đã trở thành người bạn thân, minh chứng sống động cho tình hữu nghị đặc biệt, thủy chung, son sắt giữa hai dân tộc Việt Nam – Lào.
