Tú Xương – tiếng nói của một thời đại
Câu chuyện tổng kết cuộc đời và giá trị của Trần Tế Xương, từ một người thi cử lận đận trở thành nhà thơ có vị trí đặc biệt trong văn học Việt Nam.
Nếu phải chọn một điều nổi bật nhất trong cuộc đời Trần Tế Xương, đó có lẽ là sự đối lập giữa con đường khoa cử và sự nghiệp văn chương.
Ông sinh năm 1870 tại Nam Định, trong một gia đình có truyền thống Nho học. Ông được học hành và nhiều lần dự thi. Nhưng sau tám khoa thi, ông chỉ đạt học vị Tú tài.
Thất bại ấy đáng lẽ có thể khiến một người nản chí.
Nhưng với Tú Xương, những trải nghiệm ấy lại trở thành nguồn cảm hứng sáng tác.
Ông quan sát trường thi và viết về nó.
Ông nhìn thấy những thay đổi trong xã hội và viết về chúng.
Ông chứng kiến những khó khăn của gia đình và viết về người vợ.
Ông nhìn lại chính mình và cũng dùng tiếng cười để phê phán bản thân.
Chính sự đa dạng ấy tạo nên thế giới thơ Tú Xương.
Ông vừa là người trong cuộc, vừa là người quan sát.
Ông vừa cười, vừa đau.
Ông vừa châm biếm xã hội, vừa thể hiện những tình cảm rất chân thành.
Thơ ông có sự kết hợp giữa hiện thực, trào phúng và trữ tình.
Đặc biệt, ông sử dụng tiếng Việt một cách linh hoạt và giàu sức biểu đạt. Những câu thơ của ông có thể nói về những vấn đề lớn của xã hội nhưng vẫn giữ được giọng điệu gần gũi với đời sống.
Đó là lý do tác phẩm của Tú Xương vẫn có sức sống lâu dài.
