Từ xưởng xe lửa đến công xưởng sản xuất vũ khí
Khi Toàn quốc kháng chiến bùng nổ, những người thợ đường sắt tài năng như Ngô Gia Khảm đã trở thành lực lượng nòng cốt cho ngành Quân giới non trẻ của Việt Nam.
Ông được giao nhiệm vụ xây dựng những xưởng quân giới đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc. Với kiến thức cơ khí tích lũy từ ngành đường sắt, ông đã sáng tạo, chế tạo ra thuốc nổ, lựu đạn, và mìn đánh bốt địch trong điều kiện vô cùng thiếu thốn.
Trong một lần thử nghiệm thuốc nổ phục vụ chiến đấu, một tai nạn kinh hoàng đã xảy ra khiến ông bị thương rất nặng. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục cống hiến, dùng tinh thần "thép" của người thợ hỏa xa để chỉ đạo, truyền nghề cho thế hệ sau.
Với sự sáng tạo, trí thông minh và lòng quả cảm, Ngô Gia Khảm thực sự là tấm gương sáng trong phong trào thi đua yêu nước. Những thành quả lao động của ông đã góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển của ngành quân giới Việt Nam, là cơ sở, tiền đề phát triển khoa học kỹ thuật quân sự nước nhà.
Danh hiệu này không chỉ là vinh quang cá nhân mà còn là niềm tự hào lớn lao của giai cấp công nhân Việt Nam, trong đó có bóng dáng của những người thợ đường sắt kiên cường, sáng tạo.
Có thể nói, đường sắt chính là trường học đầu tiên, nơi rèn luyện bản lĩnh, tay nghề và cũng là bệ phóng để người thợ cơ khí Ngô Gia Khảm trở thành một tượng đài anh hùng của dân tộc.
Năm 1954, sau khi hòa bình lập lại, ông làm Giám đốc kiêm Bí thư Đảng ủy Nhà máy Xe lửa Gia Lâm trực thuộc Tổng cục Đường sắt. Năm 1968 ông giữ chức Cục trưởng Cục Đầu máy xe lửa Tổng cục Đường sắt, năm 1973 giữ chức Trưởng Ban Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải.
Ngô Gia Khảm được tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý như: Chiến sĩ lao động toàn quốc và tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhì (1950), Huân chương Lao động hạng nhì (1951), chiến sĩ số một của ngành công nghiệp, và được cử đi dự Đại hội liên hoan chiến sĩ toàn quốc tại Việt Bắc (năm 1952). Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất (năm 1952), Ngô Gia Khảm là một trong 7 chiến sĩ thi đua đầu tiên được vinh danh và nhận danh hiệu Anh hùng Lao động.
