TUỔI 17 VÀ LỜI HẸN VỚI TUYẾN LỬA

Năm 1965, đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Từ những làng quê miền Bắc, lớp lớp thanh niên lên đường với mong muốn góp sức mình cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.

Ở vùng quê Nam Phú, Thái Bình, có một cô gái mới 17 tuổi tên là Nguyễn Thị Bích Liên.

Khi ấy, Liên vừa học xong lớp 7. Tuổi còn rất trẻ, trong lòng vẫn có những ước mơ giản dị của một cô gái quê. Thế nhưng, trước lời kêu gọi của đất nước, cô quyết định đăng ký tham gia thanh niên xung phong.

Gia đình không đồng ý.

Hai anh trai của Liên đã vào bộ đội, trong nhà còn những người em nhỏ. Cha mẹ chỉ mong cô gái út ở nhà, tránh xa bom đạn. Nhưng càng được khuyên can, Liên càng quyết tâm.

Có lần, người thân nói rằng chiến trường rất gian khổ, nếu muốn đi thì hãy chờ một nơi nào đó bớt vất vả hơn.

Liên trả lời đại ý rằng: “Gian khổ thì cháu mới xin đi, nếu sung sướng thì cháu lại không đi.”

Quyết tâm ấy không phải là lời nói nhất thời.

Để thể hiện nguyện vọng của mình, cô gái trẻ đã lấy máu viết đơn xin đi thanh niên xung phong. Đó là một hành động khiến gia đình vừa thương vừa lo, nhưng cũng cho thấy ý chí mạnh mẽ của một thế hệ thanh niên khi đất nước cần.

Cuối năm 1965, cô gái 17 tuổi, chỉ nặng khoảng 35kg, chính thức gia nhập lực lượng TNXP Đội 89, C893, đóng quân tại Ninh Bình.

Những ngày đầu tiên của cuộc đời TNXP không hề giống những gì một cô gái tuổi 17 từng hình dung.

Công việc của họ gắn với những tuyến đường bị bom đánh phá. Ban ngày sửa chữa, khắc phục những đoạn đường hư hỏng; khi bom đạn ngớt lại nhanh chóng ra đường san lấp hố bom, bảo đảm giao thông.

Có những đêm, tiếng máy bay và tiếng bom trở thành âm thanh quen thuộc.

Có những ngày, đôi tay trẻ tuổi phải cầm cuốc, xẻng thay vì sách vở.

Có những lúc mệt đến mức tưởng như không thể bước tiếp, nhưng chỉ cần nghe tin đoàn xe chuẩn bị đi qua, tất cả lại cùng nhau đứng dậy.

Năm 1968, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, Nguyễn Thị Bích Liên cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Trường Sơn, thuộc Ban Xây dựng 67, Bộ Giao thông vận tải. Nhiệm vụ của đơn vị là tham mưu, xây dựng và bảo đảm cầu đường phục vụ Đoàn 559 và chiến trường.

Trường Sơn khi ấy là một thế giới hoàn toàn khác.

Rừng núi hiểm trở. Đường đi dài và khó khăn. Mưa rừng, sốt rét, thiếu thốn lương thực, thuốc men. Trên đầu là máy bay địch, dưới chân là những con đường có thể bị bom đánh phá bất cứ lúc nào.

Nhưng những người trẻ tuổi vẫn đi.

Họ đi bởi phía trước là tiền tuyến.

Họ đi bởi mỗi mét đường được giữ lại đồng nghĩa với thêm một chuyến xe có thể đến nơi.

Họ đi bởi phía sau những con đường ấy là đất nước, là đồng đội và là niềm tin vào ngày thống nhất.

Trong những năm tháng ấy, Bích Liên không chỉ làm nhiệm vụ của một thanh niên xung phong. Bà còn cùng đồng đội tham gia các hoạt động văn nghệ, mang tiếng hát đến giữa những ngày tháng đầy bom đạn. Những câu hát khi ấy không đơn thuần để giải trí, mà còn là cách để động viên nhau vượt qua sợ hãi, mệt mỏi và mất mát.

Tuổi trẻ của Bích Liên cứ thế trôi qua giữa những cung đường.

Không có những buổi chiều thong thả bên mái trường.

Không có những cuộc hẹn hò bình yên.

Không có những ngày tháng được sống trọn vẹn như những cô gái cùng trang lứa.

Thay vào đó là tiếng cuốc bổ xuống mặt đường, tiếng xe chạy trong đêm, tiếng bom vọng từ những ngọn núi xa và những lần đồng đội nắm tay nhau động viên: cố lên, đường còn phải thông.

Sau chiến tranh, những người trẻ năm nào trở về với mái tóc đã đổi màu.

Nhưng ký ức về những năm tháng ấy không mất đi.

Năm 2026, câu chuyện về cuộc đời của bà Nguyễn Thị Bích Liên tiếp tục được nhắc lại qua tập tự truyện “Thời hoa lửa”, như một lời tri ân đối với đồng đội và một cách trao lại ký ức cho thế hệ sau.

Điều đáng quý nhất trong câu chuyện của bà không chỉ là việc một cô gái 17 tuổi dám viết đơn bằng máu để xin ra trận.

Đó còn là câu chuyện về một thế hệ biết đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên những ước mơ riêng của mình.

Ngày hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, những con đường Trường Sơn năm xưa đã trở thành ký ức lịch sử. Những cô gái tuổi 17 ngày ấy giờ đã trở thành những người bà, người mẹ, mái tóc đã bạc theo thời gian.

Nhưng tinh thần của họ vẫn còn nguyên giá trị.

Đó là lòng yêu nước.

Là trách nhiệm.

Là sự kiên cường.

Và trên hết, là niềm tin rằng những hy sinh của tuổi trẻ sẽ góp phần làm nên một ngày mai tốt đẹp hơn.