NGƯỜI GIỮ LỬA TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Trong những năm chiến tranh, Trường Sơn không chỉ là con đường của những đoàn quân tiến về phía Nam. Đó còn là nơi hàng vạn thanh niên, dân công, bộ đội và những cô gái tuổi đôi mươi gửi lại tuổi trẻ của mình. Giữa những con đường đầy bom đạn ấy, Võ Thị Tần là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng thanh niên xung phong.

Võ Thị Tần sinh năm 1944 tại xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Bà là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55, thuộc lực lượng làm nhiệm vụ trên tuyến đường Trường Sơn.

Công việc của những thanh niên xung phong khi ấy chủ yếu là mở đường, san lấp hố bom, sửa đường và bảo đảm giao thông để các đoàn xe có thể tiếp tục hành quân.

Đó là một công việc tưởng như bình thường nhưng lại vô cùng nguy hiểm.

Mỗi ngày, những cô gái tuổi còn rất trẻ phải làm việc giữa những đợt máy bay ném bom. Đường vừa được sửa xong có thể lại bị đánh phá. Hố bom liên tục xuất hiện, đất đá bị cày xới, nhưng những người trẻ vẫn phải nhanh chóng san lấp để giữ cho tuyến đường không bị gián đoạn.

Ngày 24/7/1968, tại ngã ba Đồng Lộc, máy bay Mỹ liên tục đánh phá khu vực giao thông quan trọng này.

Mười cô gái thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 đang làm nhiệm vụ thì bom đánh trúng vị trí.

Tất cả mười người đã hy sinh.

Người trẻ nhất mới 17 tuổi.

Võ Thị Tần khi ấy 24 tuổi.

Sự hy sinh của mười cô gái Đồng Lộc sau này trở thành một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất về lực lượng thanh niên xung phong trong chiến tranh.

Họ không trực tiếp cầm súng trên chiến hào, nhưng công việc của họ giữ cho những con đường không bị đứt đoạn.

Nếu đường Trường Sơn là một mạch máu đưa sức người, sức của từ hậu phương ra tiền tuyến, thì những thanh niên xung phong chính là những người góp phần giữ cho mạch máu ấy không ngừng chảy.

Ngày nay, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành nơi tưởng niệm những người đã hy sinh. Hình ảnh mười cô gái thanh niên xung phong vẫn được nhắc đến như biểu tượng của một thế hệ tuổi trẻ đã sống và cống hiến trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh.

Chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng câu chuyện ở Đồng Lộc vẫn khiến người ta lặng người khi nghĩ về tuổi trẻ. Những cô gái năm ấy đã không có cơ hội trở về, không có những năm tháng bình thường phía trước. Họ để lại phía sau một con đường, một địa danh và một câu chuyện mà mỗi lần nhắc lại, người ta lại nhớ đến giá trị của hòa bình hôm nay..