TUỔI 18 THỜI CHIẾN VÀ TUỔI 18 THỜI BÌNH
So sánh tuổi 18 của người lính thời chiến với tuổi 18 của người trẻ hôm nay, để thấy sự khác biệt về hoàn cảnh, nhưng cũng là sự tiếp nối về trách nhiệm với Tổ quốc.
Tôi nhập ngũ khi vừa tròn mười tám tuổi.
Tuổi mười tám của tôi bắt đầu bằng một buổi chia tay vội vã. Không tiệc mừng. Không ước mơ cụ thể. Chỉ có một ba lô vải, một bộ quân phục rộng hơn thân người, và lời dặn ngắn ngủi của mẹ: “Đi cho trọn nghĩa con ạ.”
Tuổi mười tám thời chiến không cho phép chúng tôi lựa chọn nhiều. Chúng tôi lớn lên rất nhanh, không phải vì trưởng thành sớm, mà vì không có quyền non nớt. Chỉ sau vài tháng ở chiến trường, tôi đã biết thế nào là sợ, thế nào là mất mát, thế nào là cái chết ở khoảng cách rất gần.
Bây giờ, tôi nhìn những người trẻ mười tám tuổi của thời bình.
Các cháu đến trường, mang theo ước mơ nghề nghiệp, hoài bão cá nhân. Các cháu có quyền chọn lựa, quyền sai, quyền làm lại. Tuổi mười tám hôm nay được phép mơ dài, mơ xa – điều mà tuổi mười tám của chúng tôi chưa kịp nghĩ tới.
Có người hỏi tôi: “Bác có thấy tiếc không, vì tuổi trẻ của mình gắn với chiến tranh?”
Tôi im lặng rất lâu.
Nếu nói không tiếc thì không thật. Bởi ai mà không tiếc những năm tháng đáng lẽ được sống bình thường. Nhưng nếu hỏi tôi có hối hận không, thì câu trả lời là không.
Bởi chính sự hy sinh của tuổi mười tám thời chiến mới làm nên tuổi mười tám thời bình hôm nay.
Tôi không mong người trẻ phải hiểu chiến tranh bằng trải nghiệm. Tôi chỉ mong các cháu hiểu bằng trách nhiệm. Rằng mỗi lựa chọn hôm nay, dù nhỏ, cũng đang đặt trên nền tảng của những lựa chọn sinh tử ngày trước.
Tuổi mười tám thời chiến và tuổi mười tám thời bình khác nhau rất nhiều. Nhưng có một điểm chung không bao giờ thay đổi: đó đều là tuổi của tương lai đất nước.
