Tuổi đôi mươi trên đỉnh đèo

Trên những dãy núi trùng điệp của Trường Sơn, có những con đèo không chỉ là đường đi, mà là ranh giới giữa sống và chết, giữa hậu phương và tiền tuyến.

Người ta gọi đó là “đỉnh đèo”, nơi gió thổi mạnh đến mức có thể quật ngã cả một người đứng không vững, nơi mây phủ dày đến mức chỉ cần bước sai một nhịp là mất hút giữa đại ngàn.

Ở nơi ấy, có những người lính tuổi đôi mươi đã đi qua như một cơn gió.

Họ còn rất trẻ.

Trẻ đến mức đôi khi chưa kịp hiểu hết thế nào là chia ly.

Trong một đơn vị công binh mở đường, có Hùng – chàng trai quê ở Quảng Bình. Hùng mới hai mươi tuổi, da sạm nắng, vai gầy nhưng ánh mắt lúc nào cũng sáng. Anh và đồng đội có nhiệm vụ san đá, phá cây, mở từng mét đường trên đèo để đoàn xe vượt qua.

Đỉnh đèo ấy từng bị bom cày xới. Đất đá lở xuống từng mảng. Có những đoạn đường vừa mở xong đã bị phá sập ngay trong đêm.

Nhưng họ vẫn làm lại.

Không ai đếm đã bao nhiêu lần.

Chỉ biết còn xe chưa qua thì còn phải mở đường.

Bên đơn vị Hùng có Lan – cô thanh niên xung phong làm nhiệm vụ dẫn đường và tiếp tế. Lan nhỏ người, nhanh nhẹn, lúc nào cũng cười dù tay đầy vết chai.

Có lần, giữa cơn mưa rừng xối xả, Lan đứng trên đỉnh đèo nhìn xuống đoạn đường vừa bị sạt.

– Lại phải làm lại rồi.

Hùng đứng cạnh, lau nước mưa trên mặt:

– Ừ. Nhưng rồi cũng thông thôi.

Lan quay sang:

– Anh không mệt à?

Hùng cười:

– Tuổi đôi mươi mà. Mệt thì vẫn đi tiếp được.

Câu nói đơn giản, nhưng trong hoàn cảnh ấy, lại như một lời khẳng định về sức trẻ không chịu khuất phục.

Có những đêm, họ nằm nghỉ tạm trên sườn đèo. Trời lạnh, gió rít qua rừng cây. Hùng nhìn lên bầu trời đầy sao:

– Sau này hết chiến tranh, chắc đường đèo này sẽ đẹp lắm.

Lan hỏi:

– Anh muốn làm gì lúc đó?

Hùng im lặng một lúc:

– Muốn đi lại con đường này… không phải để mở đường nữa, mà để ngắm cảnh.

Lan bật cười:

– Lúc đó chắc anh già rồi.

Hùng lắc đầu:

– Tuổi đôi mươi trên đỉnh đèo, đi qua được là không còn sợ gì nữa.

Nhưng chiến tranh không chờ ai trưởng thành.

Một trận đánh lớn diễn ra trên tuyến đèo. Bom rơi dồn dập. Đất đá sạt xuống như thác.

Đơn vị Hùng nhận lệnh giữ thông đường bằng mọi giá.

Trong lúc san lấp hố bom, một tiếng nổ lớn vang lên.

Khói bụi che kín cả sườn đèo.

Lan lao đến tìm Hùng.

Giữa lớp bụi mù, cô thấy anh vẫn đứng đó, tay cầm xẻng, người đầy đất đá.

– Anh có sao không?!

Hùng ho sặc nhưng vẫn cười:

– Đèo còn chưa thông… thì chưa sao.

Lan đứng lặng.

Khoảnh khắc ấy, cô hiểu rằng tuổi đôi mươi của họ không chỉ là tuổi trẻ, mà là tuổi của những người đi giữa ranh giới mong manh nhất của sự sống.