TUỔI GIÀ VÀ SỰ CÔ ĐƠN CỦA MỘT NGƯỜI MẸ - Viết về Mẹ VNAH Nguyễn Thị Đẫu
Địa chỉ đỏ chúng tôi tìm về là nhà chị Nguyễn Thị Liễu tại ấp Phú Long xã Hưng Khánh Trung B huyện Chợ Lách. Chị Nguyễn Thị Liễu là người cháu nội đang thờ mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Đẫu. Nơi đây chúng tôi được nghe người thân của Mẹ và những người hàng xóm kể chuyện về cuộc đời khổ cực, đau thương nhưng anh hùng của Mẹ Nguyễn Thị Đẫu.
Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Đẫu sinh năm 1899 tại ấp Phú Long xã Hưng Khánh Trung trong một gia đình nông dân nghèo không có đất canh tác. Gia đình Mẹ có hai chị em, Mẹ là chị lớn nên Mẹ rất đảm đang. Nhà không có ruộng đất nên gia đình Mẹ phải thuê đất của địa chủ để làm, mùa màng thường xuyên thất bát cộng với sưu cao thuế nặng của bọn địa chủ và bọn thực dân phong kiến đã làm cuộc sống gia đình Mẹ gặp rất nhiều khó khăn.
Năm 25 tuổi, Mẹ lập gia đình với một người cùng tuổi là ông Nguyễn Văn Thình và ba năm sau sinh được một người con duy nhất là Nguyễn Văn Lẹ. Cách mạng tháng Tám nổ ra, chồng Mẹ tham gia cách mạng ngay từ những ngày đầu. Chính vì tham gia kháng chiến nên bọn địa chủ và bọn tai sai làm khó dễ gia đình Mẹ đủ điều. Một thời gian sau, trong cơn bạo bệnh chồng Mẹ qua đời. Một mình Mẹ phải tảo tần nuôi con. Nhiều lúc thiếu thốn, Mẹ đã phải bỏ lại con ở quê và lên tận Sài Gòn đi ở đợ gửi tiền về nuôi con. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, Mẹ cũng tích cực tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1953, Mẹ bị thực dân Pháp bắt bỏ tù vì tội “có những hoạt động dính líu với Việt Minh” đến năm 1954, mới được thả ra. Trong kháng chiến chống Mỹ, Mẹ cũng tích cực tham gia các phong trào cách mạng tại địa phương như đào hầm, vót chông, cắm chông chống địch càn quét.
Con trai Mẹ anh Nguyễn Văn Lẹ cũng sớm giác ngộ cách mạng, anh tham gia du kích và Trưởng ban cán sự của ấp Phú Long. Ngày 4 tháng 6 năm 1960, trong lúc đang làm nhiệm vụ thì bị địch phục kích, chúng bắt anh dẫn về nhốt trong đồn. Sáng hôm sau, chúng thả anh ra và cho anh đi về nhưng đi được vài bước thì chúng xả một loạt đạn vào sau lưng anh. Anh đã vĩnh viễn nằm xuống vào ngày 5 tháng 6 năm 1960. Anh mất đi để lại vợ và ba người con, Mẹ lại tiếp tục tảo tần chăm sóc các cháu đến ngày đất nước được thống nhất.
Sống với người cháu nội trong căn nhà lá sụp xệ, thiếu trước hụt sau, nhưng những thiếu thốn đó Mẹ đã quen rồi trong chiến tranh, điều mà Mẹ cảm thấy sợ nhất khi tuổi già đến đó là nỗi cô đơn khi thiếu vắng hơi ấm của gia đình. Mẹ thường hay ngồi kể lại những ngày trong quá khứ, tuy có nhiều thiếu thốn, khó khăn nhưng Mẹ rất vui vì những ngày đó Mẹ có chồng, có con có những ngày hạnh phúc. Mẹ qua đời năm 1985 đến năm 2001 Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng".
