TUỔI HAI MƯƠI GIỮA RỪNG BIÊN GIỚI TÂY NAM
Từ năm 1977 đến 1992, Nguyễn Thanh Liêm gắn bó trọn vẹn tuổi thanh xuân với quân đội. Trên chiến trường Campuchia, ông vừa là người chỉ huy, vừa là người anh cả của đồng đội. Những kỷ niệm về một thời đói khát, bom đạn và tình đồng chí đã theo ông suốt cuộc đời. Chiến tranh qua đi, ký ức ấy trở thành ngọn lửa âm ỉ, sưởi ấm tâm hồn người cựu binh
Có những con người, cả cuộc đời không ồn ào, nhưng chỉ cần nhắc đến quá khứ là đủ khiến người nghe lặng đi. Nguyễn Thanh Liêm là một người như thế. Bác không kể chiến công bằng giọng hào hùng, mà bằng sự bình thản của người đã đi qua sinh tử.
Những năm cuối thập niên 1970, biên giới Tây Nam liên tục bị xâm lấn. Đơn vị bác hành quân sang Campuchia, đóng quân tại khu vực tỉnh Kampong Thom. Khi ấy, bác giữ chức Đại đội phó, phụ trách huấn luyện và chỉ huy chiến đấu.
“Đánh nhau thì nhiều, nhưng cái khổ nhất là thiếu ăn, thiếu nước,” bác nhớ lại.
“Có đợt, cả tuần chỉ có gạo rang trộn muối. Nước thì hứng từ lá rừng, đục ngầu.”
Một kỷ niệm mà bác nhớ mãi là trận đánh bảo vệ chốt tiền tiêu ven sông Stung Sen. Địch tập kích ban đêm, lợi dụng sương mù và địa hình sông nước. Bác cùng tổ trinh sát bám chốt suốt ba ngày liền, không rời vị trí. Khi đạn dược gần cạn, bác ra quyết định táo bạo: giữ im lặng, dụ địch áp sát rồi phản kích.
Trận đó, chốt được giữ vững, nhưng một đồng đội thân thiết của bác hy sinh. Nhắc đến đây, bác im lặng rất lâu.
“Nó hy sinh khi chưa kịp về cưới vợ. Đêm đó, tôi ngồi canh xác bạn đến sáng, chỉ mong trời mau sáng để chôn nó đàng hoàng.”
Chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng, mà còn để lại những khoảng trống không gì bù đắp. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh ấy, tình đồng đội trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết. Bác kể, mỗi khi có thư từ hậu phương, cả tiểu đội chuyền tay nhau đọc, coi niềm vui của một người là niềm vui chung.
Những năm sau, khi tình hình dần ổn định, đơn vị bác vừa làm nhiệm vụ quân sự, vừa giúp dân Campuchia dựng lại trường học, trạm xá. Bác Liêm thường được phân công làm việc với chính quyền địa phương vì tính điềm đạm, hiểu chuyện.
Năm tháng trôi qua, bác trưởng thành từ chiến tranh. Năm 1985, bác được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng, ngay giữa rừng biên giới. Đó là phần thưởng tinh thần lớn nhất đối với người lính xuất thân từ làng quê nghèo Hạ Vũ.
Khi xuất ngũ năm 1992, bác trở về đời thường với hành trang là ký ức không thể nào quên. Bác bảo:
“Nếu được chọn lại, tôi vẫn đi. Vì đó là thời tuổi trẻ của tôi, là trách nhiệm của một người lính.”
Giờ đây, mái tóc đã bạc, nhưng mỗi khi kể về chiến trường Campuchia, trong mắt bác Nguyễn Thanh Liêm vẫn ánh lên ngọn lửa của một thời hoa lửa không bao giờ tắt.
