Tuổi hai mươi gửi lại chiến trường

Tham gia chiến đấu tại Quảng Trị, một trong những chiến trường khốc liệt nhất lúc bấy giờ, liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo cùng đồng đội đã vượt qua muôn vàn gian khổ trên những chặng hành quân xuyên rừng, băng suối, đối mặt với mưa bom, bão đạn để giữ vững trận địa. Những trang nhật ký còn lưu lại cho thấy hình ảnh một người lính trẻ luôn kiên cường, lạc quan, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ, từ vận chuyển lương thực, đạn dược đến trực tiếp chiến đấu trong các đợt phản kích quyết liệt.

Dưới mưa bom, pháo kích dồn dập, người lính trẻ vẫn kiên cường bám trận địa, chiến đấu đến cùng với niềm tin sắt son vào ngày đất nước thống nhất.

Trong dòng nhật ký cuối cùng được viết tối 14/4/1972, chỉ một đêm trước khi hy sinh, liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo đã ghi lại những dòng ngắn gọn về hành trình chiến đấu và sự khốc liệt nơi chiến trường: “Tối vẫn hành quân 8 giờ sáng tới nơi, đào công sự, vừa nằm thì đã sáng. Sáng tinh mơ đã có tiếng súng đánh nhau cho đến 6 giờ tối tạm dừng. Tiếng súng đạn chen chúc nhau nổ như ngô rang. Cảnh chiến trường ác liệt. Qua một đêm lại đi tải thương binh…”

Ngày 15/4/1972, Hạ sỹ Hoàng Hữu Thảo đã anh dũng hy sinh khi chưa tròn 20 tuổi, khép lại tuổi thanh xuân giữa chiến trường khốc liệt để lại phía sau những trang nhật ký thấm đẫm lý tưởng, tình đồng đội và khát vọng hòa bình.

Với những cống hiến và sự hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo đã được truy tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba.

Sau nhiều năm tìm kiếm, đến năm 1980, hài cốt của liệt sỹ Thảo được tìm thấy và được chính quyền địa phương bàn giao cho gia đình đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sỹ xã Quảng Minh (nay thuộc xã Nam Gianh).

Còn nhớ như in nỗi đau ngày nhận được tin em trai hy sinh, ông Hoàng Lương Thiện (77 tuổi), anh trai liệt sỹ xúc động cho biết: "Mặc dù chiến đấu cùng một mặt trận nhưng suốt những năm tháng ác liệt ấy, chúng tôi chưa một lần gặp được nhau. Ký ức đau đớn nhất trong cuộc đời tôi là buổi sáng ngày 28/5/1972, khi đơn vị dừng chân tại cao điểm Đồng Toàn, tôi tình cờ gặp hai đồng đội của em trai. Chỉ nhìn ánh mắt họ, tôi đã linh cảm có điều chẳng lành. Rồi họ nghẹn ngào báo tin Thảo đã hy sinh khi đang trực tiếp chỉ huy trận địa pháo. Khoảnh khắc ấy, tôi như chết lặng. Cảm giác đau đớn như có tiếng sét đánh ngang tai, tim quặn thắt. Hai anh em còn chưa kịp gặp nhau lần cuối thì em đã mãi mãi nằm lại chiến trường."

“Giữa chiến tranh, người lính không có nhiều thời gian để khóc. Chúng tôi chỉ biết ôm chầm lấy nhau, chia sẻ nỗi đau trong im lặng rồi tự nhắc mình: “Chúng ta là người lính.” Gạt nước mắt, tôi tiếp tục hành quân, biến nỗi đau mất em thành ý chí chiến đấu, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để xứng đáng với sự hy sinh của đồng đội và của chính em trai mình. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, mỗi lần nhớ đến Thảo, lòng tôi vẫn nghẹn lại. Điều khiến gia đình chúng tôi được an ủi là những trang nhật ký, những kỷ vật của em đã được con cháu gìn giữ nguyên vẹn suốt bao năm. Hôm nay, khi những kỷ vật ấy được công bố để nhiều người cùng biết đến, tôi vừa xúc động, vừa tự hào. Đó không chỉ là ký ức của riêng gia đình, mà còn là minh chứng cho một thế hệ thanh niên đã sống, chiến đấu và hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc,” ông Hoàng Lương Thiện chia sẻ.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những trang nhật ký vẫn còn đó, như tiếng nói vượt thời gian nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng nền hòa bình đang được hưởng không phải là điều tự nhiên có được, mà được đánh đổi bằng tuổi xuân, máu xương và cả những ước mơ còn dang dở của biết bao người lính. Vì thế, những di vật ấy không chỉ là ký ức của một gia đình, mà đã trở thành một phần ký ức của dân tộc, để mỗi lần mở lại, người đọc không chỉ thấy một cuộc đời, mà còn thấy cả một thế hệ đã sống và hy sinh vì một Việt Nam độc lập, tự do.

Ông Nguyễn Ngọc Phái, Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh thôn Nam Minh Lệ, xã Nam Gianh cho rằng: "Những lá thư, trang nhật ký và các kỷ vật của liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo là những kỷ vật vô giá không chỉ của gia đình mà còn là những tư liệu lịch sử quý, phản ánh chân thực cuộc sống, tâm tư, lý tưởng và tinh thần chiến đấu của một thế hệ thanh niên đã sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc. Chính vì vậy, tôi đã đề nghị gia đình đồng ý để Phòng Văn hóa-Xã hội, Ban Chỉ huy Quân sự và chính quyền địa phương sưu tầm, lưu giữ những kỷ vật này trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Chúng tôi mong muốn những trang nhật ký, lá thư ấy không chỉ được gìn giữ cẩn thận mà còn được giới thiệu rộng rãi để nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ, có cơ hội đọc, cảm nhận và hiểu hơn về sự hy sinh của các anh hùng liệt sỹ."

"Là một người lính trở về từ chiến tranh, tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình. Tôi mong những dòng thư, trang nhật ký của liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo sẽ tiếp tục được lan tỏa như một thông điệp về lòng yêu nước, về lý tưởng sống và tinh thần cống hiến. Đồng thời, thế hệ trẻ hôm nay luôn trân trọng những giá trị của hòa bình, không ngừng học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm, có khát vọng vươn lên, tiếp bước cha anh bằng tri thức, bản lĩnh và sự cống hiến để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh, phồn vinh. Đó cũng là cách tri ân ý nghĩa và thiết thực nhất đối với những người đã mãi mãi nằm lại vì độc lập, tự do của dân tộc," ông Nguyễn Ngọc Phái nói.

Người lính tuổi 20 đã hy sinh nhưng những dòng nhật ký của anh để lại vẫn tiếp tục cuộc hành trình của mình. Mỗi trang giấy được mở ra là một lần quá khứ cất tiếng, nhắc nhở hôm nay rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên có được.

Và chừng nào những dòng chữ ấy còn được gìn giữ, đọc lại và lan tỏa và trân trọng, thì người lính Hoàng Hữu Thảo cùng biết bao đồng đội đã ngã xuống vẫn sẽ còn sống mãi trong lòng dân tộc./.