TUỔI HAI MƯƠI GỬI LẠI GIỮA MÙA CHIẾN TRẬN
Sáng sớm ở thôn 2 Hiền Hào, sương mỏng còn vương trên mái ngói cũ, gió biển từ vịnh Lan Hạ thổi vào mát rượi. Con đường nhỏ dẫn vào ngôi nhà gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Phức đã gắn bó với ký ức của bao thế hệ người dân nơi đây. Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện về người con trai của gia đình, cũng là một người lính trẻ tuổi hai mươi, vẫn được nhắc đến với niềm kính trọng sâu sắc.
Sinh năm 1959, trong một gia đình nông thôn nghèo ở đảo Cát Hải, cũng là lúc đất nước vẫn còn bộn bề gian khó. Tuổi thơ của anh gắn liền với tiếng sóng bạc đầu, với mùi cá tôm từ những phiên chợ sớm, với những đêm trăng trẻ con rủ nhau chạy dọc bãi cát dài. Bà con trong làng kể lại: “Thằng Phức hiền, chăm làm, mà được cái nhanh nhẹn, cứ giúp ai được việc gì là giúp, chẳng nề hà.
Những năm ấy, đất nước mới bước ra khỏi chiến tranh chống Mỹ, khắp nơi đang khắc phục hậu quả, xây dựng lại cuộc sống. Thế nhưng, ở nhiều vùng biên giới, tình hình vẫn còn căng thẳng. Những câu chuyện về chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc, về nhiệm vụ quốc tế cao cả cứ thế hằn sâu trong tâm trí chàng thanh niên mới lớn. “Phức lúc nào cũng bảo: Con đi bộ đội để góp phần cho quê hương bớt khổ, để đất nước mình yên bình hơn.” – người chị trong gia đình nhớ lại.
Mới 17 tuổi, khi bạn bè cùng trang lứa vẫn còn cắp sách đến trường hay theo cha mẹ mưu sinh ngoài bãi triều, Nguyễn Văn Phức đã mạnh mẽ viết đơn xung phong lên đường nhập ngũ. Quyết định ấy không phải sự bồng bột, mà là ý thức trách nhiệm của một thế hệ lớn lên trong khói lửa chiến tranh, là tình yêu quê hương biển đảo, là ý chí của người dân Cát Hải luôn kiên cường trước sóng gió, là khát vọng được góp sức cho Tổ quốc trong những ngày gian nguy.
Trong màu áo xanh, anh Phức trở thành người lính tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế cao cả, sang giúp nước bạn Lào bảo vệ nền độc lập non trẻ. Rồi từ những cánh rừng Lào, anh cùng đơn vị hành quân sang chiến trường Campuchia, nơi tội ác diệt chủng của quân Pôn-pốt đang gây nên bao tang thương. Ở đó, những người lính trẻ như anh đã chiến đấu không chỉ vì nghĩa vụ quốc tế mà còn vì khát vọng bảo vệ sự bình yên cho những dân lành vô tội.
Những ngày đầu đặt chân vào chiến trường Campuchia, người lính trẻ không khỏi bàng hoàng trước cảnh đổ nát, những ngôi làng không còn người ở, những câu chuyện đau lòng từ nhân dân bạn. Tất cả càng khiến anh thêm kiên định với nhiệm vụ.
Những trận đánh trong rừng sâu, những ngày hành quân dài không nghỉ, những đêm phục kích giữa rừng tối… tất cả trở thành thử thách khắc nghiệt với những người lính mới đôi mươi. Nhưng Phức – như đồng đội kể lại – chưa bao giờ lùi bước.
Năm 1979, trong trận Plompenh, khi vừa tròn 20 tuổi, Nguyễn Văn Phức đã anh dũng chiến đấu và hi sinh. Hai mươi năm – một đời người quá đỗi ngắn ngủi. Nhưng hai mươi năm ấy, anh đã sống trọn vẹn bằng lòng dũng cảm của một người lính, bằng trái tim trong sáng của tuổi trẻ Việt Nam.
Ngày nghe tin anh ngã xuống, quê hương Hiền Hào chìm trong nỗi lặng im đau xót. Mẹ mất con, gia đình mất đi người thân yêu, và đất đảo Cát Hải mất một người trai biển hiền lành, chăm chỉ mà can trường. Tôi tưởng tượng hình ảnh người mẹ năm nào, tay run run nhận tin dữ, rồi lặng lẽ nhìn về phía biển như muốn gửi theo những ngọn sóng lời gọi con trở về… Hình ảnh ấy khiến lòng tôi thắt lại.
