Tuổi thanh xuân của chúng tôi

Tôi nhập ngũ khi còn rất trẻ.

Ngày ấy, tôi chưa hiểu chiến tranh sẽ lấy đi của mình nhiều đến thế.

Tôi làm nhiệm vụ cùng một đơn vị nữ. Công việc của chúng tôi khi thì mở đường, khi thì tải thương, lúc lại vận chuyển lương thực và thuốc men.

Có một đêm, sau nhiều giờ hành quân, chúng tôi dừng lại trong một khu rừng.

Mọi người vừa đặt ba lô xuống thì tiếng pháo từ xa vọng tới.

Người chỉ huy lập tức ra lệnh:

“Không được bật đèn.”

Chúng tôi ngồi im trong bóng tối.

Một cô gái bên cạnh tôi khẽ hỏi:

“Cậu có nhớ nhà không?”

Tôi nói:

“Có.”

Cô ấy cười:

“Tôi cũng vậy.”

Cả hai chúng tôi đều im lặng.

Một lát sau, cô lấy trong túi áo ra một chiếc lược nhỏ.

“Cái này mẹ tôi đưa.”

Tôi hỏi:

“Giữ làm gì?”

“Sau này về còn dùng.”

Tôi cười:

“Nhất định sẽ về.”

Cô gật đầu.

Nhưng sáng hôm sau, chúng tôi gặp một trận đánh.

Tiếng pháo dội xuống liên tục.

Khói phủ kín cả khu rừng.

Tôi mất liên lạc với cô.

Sau khi trận đánh tạm lắng, tôi chạy đi tìm.

Tôi gọi tên cô, nhưng không ai trả lời.

Cuối cùng, tôi tìm thấy chiếc lược nhỏ nằm dưới đất.

Tôi nhặt lên.

Nó dính đầy bùn.

Tôi đứng im rất lâu.

Tôi không muốn tin rằng cô đã không còn.

Nhưng chiến tranh không cho chúng tôi nhiều thời gian để đau buồn.

Đơn vị phải tiếp tục di chuyển.

Tôi cất chiếc lược vào túi áo.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, tôi trở về quê.

Tôi lập gia đình, có con, rồi có cháu.

Chiếc lược ấy vẫn nằm trong chiếc hộp nhỏ.

Một lần, cháu tôi hỏi:

“Bà giữ cái này làm gì?”

Tôi nhìn chiếc lược rất lâu rồi nói:

“Đây là đồ của một người bạn của bà.”

“Bạn bà đâu rồi?”

Tôi im lặng một lúc.

“Bạn bà không về nữa.”

Đứa trẻ không hiểu.

Nó chỉ hỏi:

“Vì sao?”

Tôi không biết phải giải thích thế nào cho một đứa trẻ về chiến tranh.

Tôi chỉ ôm cháu vào lòng.

Ngoài sân, nắng chiếu xuống rất yên bình.

Tôi nhìn những đứa trẻ chạy chơi và nhớ đến cô gái năm nào.

Cô cũng từng trẻ như thế.

Cũng từng có mẹ chờ.

Cũng từng nghĩ mình sẽ trở về.

Đến bây giờ, tôi vẫn không biết mình đã sống thay phần của bao nhiêu người.

Tôi chỉ biết rằng mỗi khi nhìn thấy những cô gái trẻ cười nói ngoài đường, tôi lại nhớ đến tuổi thanh xuân của chúng tôi.