Tuổi thơ của Trần Can trong ký ức người thân

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những thắng lợi vĩ đại nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Để làm nên chiến thắng ấy, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã phải trải qua những ngày tháng chiến đấu vô cùng gian khổ. Trong số đó, Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một người lính tiêu biểu. Ông đã chiến đấu bằng lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm, để rồi hy sinh ngay trong ngày cuối cùng của chiến dịch.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong môi trường quân đội, ông nhanh chóng thể hiện tinh thần tích cực, gan dạ và khả năng chỉ huy. Những phẩm chất ấy được tôi luyện qua nhiều trận chiến.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh ở Bản Hoa, ông được giao nhiệm vụ xung kích. Trước các vị trí phòng thủ của địch, ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên. Khi tiểu đội bị thương vong nhiều, Trần Can vẫn không nao núng. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Những thành tích ấy giúp Trần Can trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

Cuối năm 1953, ông cùng đồng đội bắt đầu chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là kéo pháo vào trận địa. Đây là công việc đặc biệt gian khổ bởi những khẩu pháo nặng phải được đưa qua núi rừng hiểm trở bằng sức người, trong khi máy bay địch liên tục đánh phá.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Tuy nhiên, sau khi Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định thay đổi phương án tác chiến, quân ta phải kéo pháo ra.

Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách rơi vào tình thế nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm khiến cỏ cháy dữ dội, trong khi pháo địch bắn chặn đường rút. Trần Can lập tức dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ khác cũng lao vào hỗ trợ. Nhờ tinh thần đoàn kết và quyết tâm, các khẩu pháo được đưa ra an toàn.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hệ thống hàng rào phòng thủ.

Đại đội 366 của Trần Can nhanh chóng xung phong đánh chiếm tiền duyên. Quân ta tiến lên nhưng gặp sự chống trả quyết liệt từ lô cốt số 6. Trong hoàn cảnh đó, người tiểu đội trưởng vẫn giữ vững tinh thần, cùng đồng đội tiếp tục tiến công.

Cuối cùng, cứ điểm Him Lam bị quân ta làm chủ. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy, đánh dấu chiến thắng đầu tiên của quân ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo. Ông không chỉ là người lính dũng cảm mà còn là người chỉ huy luôn sẵn sàng đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn.

Ngày 7-5-1954, khi quân ta chuẩn bị giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ, Trần Can hy sinh. Ông đã ngã xuống đúng vào ngày cuối cùng của chiến dịch, chỉ cách khoảnh khắc khải hoàn trong gang tấc.

Sự hy sinh của Trần Can để lại niềm tiếc thương nhưng đồng thời cũng trở thành biểu tượng của lòng yêu nước. Từ những trận đánh trước chiến dịch đến trận Him Lam và những ngày cuối cùng, ông luôn thể hiện tinh thần không lùi bước trước khó khăn.

Hình ảnh lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên cứ điểm Him Lam không chỉ đánh dấu một chiến thắng quân sự mà còn gợi nhớ đến những con người đã góp sức làm nên thắng lợi ấy. Trần Can là một trong những người như vậy.

Ngày nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình càng cần biết trân trọng những gì mình đang có. Câu chuyện về Trần Can nhắc nhở mỗi người phải biết ơn những thế hệ đã hy sinh, đồng thời có trách nhiệm học tập, rèn luyện và góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng tốt đẹp.